T.C.
BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIĞI
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığı
05/06/2011
Sayı :B.09.1.TKG0100001-111/
KARAR NO : 2011/ 44
Konu : Ret kararı
GENEL MÜDÜRLÜK
MAKAMINA
Ankara Tapu ve Kadastro I.Bölge Müdürlüğünün
25/03/2011 tarih ve 2011/6 sayılı kararı ile onanan, Çankaya Tapu Müdürlüğünün
16/12/2010 tarih ve 44493 yevmiye numaralı ret kararına, …….
vekili Av. ……. tarafından
11/04/2011 tarihli dilekçe ile itiraz edilmiştir.
İSTEM:
Ankara ili, Çankaya ilçesi, Karataş köyünde kain, l parsel sayılı
RET NEDENİ:
Ankara ili, Çankaya ilçesi, Karataş köyü, l parselde, 200/38450
hisse maliki “……..: Kızı”nın söz konusu hisseyi
iktisabına ilişkin 23/01/1959 tarih ve 510 yevmiyeli bağış işleminin evveliyat
kayıtlarına ulaşılamaması dolayısıyla talebin gerçek hak sahibinden gelip
gelmediğinin tespit edilemediği gerekçesiyle istem Çankaya Tapu Müdürlüğü
tarafından 16/12/2011 tarih ve 44493 yevmiye numaralı
işlem ile reddedilmiştir.
YAPILAN İNCELEME VE HUKUKİ
SEBEBLER:
Ankara ili, Çankaya ilçesi, Karataş köyünde kain, l parsel sayılı
Ankara 31.Noterliğince düzenlenen 15/10/2010 tarih ve 13791
yevmiye nolu vekaletnamenin, Üsküdar Nüfus
Müdürlüğünden verilme 12/11/2003 gün, 34467 kayıt ve G08 seri 691767 numaralı
nüfus cüzdanına göre; İstanbul ili, Başakşehir
ilçesi, Ziya Gökalp mahallesi, 21 cilt, 88 aile sıra no, 18 sıra numaralarında
kayıtlı olup, baba adı ….., ana adı …., doğum tarihi
10/08/1935, doğum yeri ….. olan …….. tarafından verildiği,
Söz konusu vekaletname ile Ankara ili, Çankaya ilçesi, Karataş
köyünde kain, l sayılı
parselde
Müdürlükte mevcut kayıt ve dayanak evrakların incelenmesi
neticesinde; ……’in 200/38450 hisseyi 23/01/1959 tarih
ve 510 yevmiyeli bağış işlemi ile iktisap ettiği, evveliyat kayıtlarında yer
alan bağış işlemine esas resmi senede eklenen listede kendilerine bağış yapılan
kişilerin listesinin tutulduğu, ancak bu listede bağış yapılanların kimlik
bilgileri yerine sadece adreslerinin yazıldığı, bağış yapılan ………’in isminin karşısına
da adresi olarak sadece “Cibali Tekel Tütün Fab. Tefrik Şb. No:151 İstanbul” yazılmış olduğu, bunun
haricinde şahsın baba adı, doğum tarihi gibi nüfus bilgilerinin bulunmadığı,
ayrıca taşınmazın tescilinde tapu kütük sayfasına malik …….’in
baba adının da yazılmamış olduğu,
Çankaya Tapu Müdürlüğünce mevcut kayıt ve dayanak evrakların
tetkiki neticesinde 23/01/1959 tarih ve 510 yevmiyeli işlemin evveliyat
kayıtlarının Gölbaşı Tapu Müdürlüğünde bulunduğu, bu hususun 08/02/2011 tarih
ve 1822 sayılı yazı ile Gölbaşı Tapu Müdürlüğüne sorulduğu, Gölbaşı Tapu
Müdürlüğünce verilen 17/03/2011 tarih ve 805 sayılı cevabi yazıda ise “……….. adına kimlik kayıtlarının
23/01/1959 tarih ve 508, 509, 510 yevmiyelerde mevcut olduğu bildirilmiş ise de
yapılan araştırmada malik adına taşınmaz kaydına ve kimlik bilgilerine
rastlanılamamış” olduğunun bildirildiği,
4721 sayılı
Türk Medeni Kanununun “Yetkinin ve sebebin belirlenmesi” başlıklı 1015 nci
maddesi;
“ Tescil, terkin ve değişiklik gibi tasarruf
işlemlerinin yapılabilmesi, istemde bulunanın, tasarruf yetkisini ve hukukî
sebebi belgelemiş olmasına bağlıdır.
İstemde bulunan
kimse, kendisinin, sicilde hak sahibi görünen kişi veya bu kişinin temsilcisi
olduğunu ispat etmek suretiyle tasarruf yetkisini belgelemiş olur.
Hukukî sebebin belgelenmesi, bu sebebin geçerliliği
için gerekli şekle uyulduğunun ispatı suretiyle olur.” hükmündedir.
Tapu
Sicili Tüzüğü’nün “Hak Sahibinin Belirlenmesi” başlıklı
13 ncü maddesi;
“İstem, müdür veya
görevlendireceği bir memur tarafından incelenerek hak sahibi tarafından yapılıp
yapılmadığı saptanır.
İstemde
bulunan hak sahibi gerçek kişi ise, nüfus cüzdanı veya pasaport istenilerek
kütük, resmi senet ve taşınmaz mal dosyasındaki belgelerde yer alan imza ve
fotoğraflara göre aynı kişi olup olmadığı belirlenir.
Nüfus
cüzdanı ve pasaport dışında kimlik tesbitinde kabul
edilebilecek diğer belgeleri belirlemeye Genel Müdürlük yetkilidir.
İstem
vekaleten yapılmışsa vekilden Noterlik Kanununa göre
düzenlenmiş ve istem konusu işleri yapmaya yetkili olduğunu içerir vekaletname
istenir. Vekil, tevkil yetkisine dayalı olarak bir başkasını vekil tayin etmiş
ise, ayrıca dayanağı olan vekaletname de aranır.
Vekilin kimliği saptandıktan sonra tapu sicilindeki hak sahibi ile vekaletnamedeki müvekkilin kimliği karşılaştırılır.
İstem
bir tüzel kişi adına yapılmış ise, talep edilen işlemi yapabileceğini ve
temsilcilerini belirten, kanunlarda yazılı mercilerden alınmış yetki belgesi
aranır.
İstemde
bulunan kişi kanuni temsilci ise, yetkili olduğunu belirten karar veya belge
istenir.
İstem
resmi kuruluşlarca yapılırsa, kuruluşların ve temsilcilerinin yetkilerinin olup
olmadığı araştırılır.” hükmündedir.
TST’nün 13 ncü maddesi gereğince talep konusu işlem için ibraz edilen
evrakların, tapu müdürlüğünde taşınmazın dosyasında bulunan mevcut imza
örnekleri, resim, kimlik bilgileri ve diğer belgelerle karşılaştırılarak
incelenmesi gerekmektedir. Talebin gerçek hak sahibinden gelip gelmediğine
kanaat getirmekle tapu müdürü yetkili kılınmış olup, kayıt maliki “………” ile İstanbul ili, Başakşehir
ilçesi, Ziya Gökalp mahallesi, 21 cilt, 88 aile sıra no, 18 sıra numaralarında
nüfusa kayıtlı, baba adı …., ana adı ……, doğum tarihi 10/08/1935, doğum yeri
……..olan ve halen yerleşim yeri “Küçüksu Mah. Parakende
Sok. 2/4 Üsküdar/İSTANBUL” ve T.C. Kimlik No: …….. olan ……’in
aynı kişi olup olmadıklarının tespit edilemediği ve konuyla ilgili olarak ibraz
edilen belgelerden de bu yönde kanaat oluşturulamadığı görülmüştür.
Ret kararına konu bağış işleminin 23/01/1959 tarih ve 510 yevmiye
numarası ile gerçekleştirildiği, işlemin gerçekleştirildiği esnada yürürlükte
olan Tapu Sicili Nizamnamesinin (Eski Tapu Sicil Tüzüğü) 17 nci maddesi; “Talep, bir
hükmi şahsın yahut hak sahibinin mümessili veya vekili tarafından serdolunuyorsa talebi dermeyan eden zat bu talepte
bulunmağa veya hak
sahibini temsil eylemiye salahiyattar olduğunu müspit
evrak ve vekaletnamenin musaddak birer suretini tapu memuruna tevdi etmelidir.
Vasiyet eden mal sahibinin beyannamesi ile mezun kılınmış olan musaleh tescil talebinde bulunabilir.” hükmündedir.
Sicil üzerinde
yapılmış olan hataların tashihi hakkındaki 17.01.1984 tarih ve 1458 sayılı
Genelgenin (D) maddesi; “Yukarıda sayılan
hallerden başka, bir hata olmayıp eksiklik bulunduğu takdirde (Malik veya
babasının iki adından birinin veya iki veya daha fazla kelimeden müteşekkil soy adından birinin yazılmamış olmas
gibi) geldi kayıtları ve mevcut belgeler değerlendirilerek, ilgilisinin hak sahibi olduğuna da kanaat
getirildiğinde işlemin yerine getirilmesi gerekir.” şeklindeki hükmü
gereğince Tapu Müdürlüğünce taşınmazın mevcut dosyasındaki işlem ile ilgili
belgelere göre hak sahibinin tespit edilebileceği,
Ret kararına konu olayda bağış
işleminin dayanağı resmi senette bağış yapan …… vekili
…….ile bağış yapılan 50 kişinin vekili …… ile şahit
sıfatı ile …….ve …… adlı tanıkların yer aldığı, bağış
yapılanlar vekili …..’un, müvekkile ….’i temsil yetkisine ilişkin
vekaletin düzenleme tarih ve yevmiye numarasının ve diğer bağış yapılanlara ait
vekalet bilgilerinin resmi senede, senedi düzenleyen tapu memuru …… tarafından dercedilmediği, buna karşın resmi senette “Diğer taraftan: 50 kişi namına vekili
dosyasında saklı vekaletnamelere istinaden ………bilvekale” şeklinde ibarenin bulunduğu, ilgili tapu
müdürlüklerince yapılan arşiv araştırmasında vekil …..’un, müvekkile …….’i temsil ettiğine ilişkin
vekaletin bulunamadığı, bu nedenle söz konusu talebe ilişkin olarak taşınmaz
maliki ….. ile satış talep eden ……’in aynı kişi olup
olmadığı hakkındaki tereddüt giderilemediği için, Tapu Sicili Tüzüğü’nün 13 ncü maddesi
gereğince işlem reddedilmiştir.
1458 sayılı Genelge gereğince tapu sicilinde bir işlem
yapılabilmesi için, talebin gerçek hak sahibinden gelip gelmediğinin tespiti
için ibraz edilen belgeler ile mevcut belgelerin karşılaştırılması gerektiğinde
belediye, noter, nüfus vb. idareler ve mahkemelerle yazışma yapılmak, ibraz
edilen (Tapu senedi, emlak beyannamesi ve beyannamedeki nüfus bilgileri
gibi) belgelerdeki kimlik bilgileri ile
mevcut kimlik bilgilerinin aynı şahsa ait olduğunun, dolayısıyla talebin gerçek
hak sahibinden gelip gelmediğinin belirlenmesi gerektiği; aksi halde gerek Devlet
ve kişi zararı, gerekse disiplin, ceza veya tazminat
yönünden memur
sorumluluğunun meydana gelmesinin önlenmesi bakımından ilgilisine, hak sahibi
olduğunu mahkemeden alacağı bir tespit kararı vb. bir yolla ispatlaması
gerektiğinin bildirilmesi, işlemin yapılması için ısrar edilmesi halinde de ret
kararı verilmesi gerektiği,
Tapu müdürünün kanaati hilafına işlem yapmaya zorlanamayacağı
bilinmekle birlikte, kanaat oluşturma
sürecinde müdürlük tarafından tespit edilen tüm belge ve bilgiler ile ilgilisi tarafından
sunulan ve mutlak doğrunun bulunmasına katkı sağlayabileceği değerlendirilen
tüm verilerin gözetilmesi gerekeceği için, ortaya çıkan bilgi ve belgelerin
tamamı değerlendirilmeden, soyut biçimde kanaat oluşmadığından bahisle işlemin
ret edilmesinin doğru olmadığı; ret müessesesinin, tüm verilerin objektif
olarak değerlendirilmesi sonucu kanaat oluşturulamaz ise işletilmesi gereken
bir süreç olduğu; özellikle ilgilinin sunduğu ve müdürlükte mevcut veriler ile
somut olayın irdelenerek, TST’nün 13.maddesi
anlamında kuşkuya yer vermeyecek biçimde hak sahibinin kimliğinin saptanmasının
gerektiği,
Ret
kararlarının gerekçelendirilmesi sürecinde, belgelerarası
tutarlılık ve uyumluluk, birbirini destekleme, çelişik olmama, tutanaktaki
edinme gerekçesi ve edinme öyküsü ile resmi kayıtların uyumluluğu, yerel
otoritelerdeki veriler ile müdürlük verilerinin örtüşmesi gibi unsurların da
gözetilerek Müdürlük ve Bölge Müdürlüğü görüşünün oluşturulmasının gerektiği,
Yukarıda belirlenen durum karşısında, tapu müdürlüğünce kimlik
tespitine ilişkin yeterli araştırmanın yapılmamış olduğu, aynı taşınmazda diğer
hissedarların payına ilişkin yakın tarihlerde çeşitli işlemlerin yapılmış
olduğu, bağış işlemine ilişkin vekaletnameler arşiv de bulunamadığı için
tutanak tutulduğu gözetildiğinde, yakın tarihlerde yapılan diğer işlemlere
ilişkin tapu müdürlüğünün kimlik tespitine kanaat getirme süreçlerinin izaha
muhtaç olduğu, ………’in taşınmazı ile ilgili olarak
belediyeye verilmiş olan emlak beyannamesinin de temin edilmediği görülmüştür.
Bu nedenle öncelikle malik ……. tarafından
verilen emlak beyannamesinin ilgili belediyeden temin edilerek incelenmesinin
gerektiği,
Tapu müdürlüğünde gerçekleştirilen bağış işlemine esas resmi
senede eklenen listede, kendilerine bağış yapılan kişilerin arasında bulunan …….’in isminin karşısına, şahsın baba adı, doğum tarihi gibi
nüfus bilgileri yerine iş adresi olduğu değerlendirilen “Cibali
Tekel Tütün Fab. Tefrik Şb. No:151 İstanbul” yazılmış
olması nedeni ile ilgili sosyal güvenlik kurumundan veya çalıştığı düşünülen
Tekel Genel Müdürlüğünden, talep sahibi ……..’in 1959
yılında Cibali Tekel Tütün Fabrikasında çalışıp
çalışmadığının soru konusu edilmesi gerektiği, talep sahibinin 1959 yılında bu
iş yerinde çalıştığını ispat eden resmi evrak gönderilmesi halinde kimlik tespitine
ilişkin yeniden değerlendirilme yapılabileceği, ayrıca komşu parsel
maliklerinden de Tapu Sicil Tüzüğü’nün 17.maddesi gereğince tanık olarak
yararlanmanın mümkün bulunduğu gerekçeleri ile, somut olayda tapu müdürlüğünde
satış isteyen şahıs ile malik olan şahsın aynı kişi olup olmadığına kanaat
getirilememiş olması nedeni ile verilen ret kararının yerinde olmadığı, yapılan
eksik inceleme nedeni ile ret kararının bozulması gerektiği kanaatine
varılmıştır.
SONUÇ:
Ankara Tapu ve Kadastro I.Bölge Müdürlüğünün 25/03/2011 tarih ve 2011/6 sayılı kararı ile onanan, Çankaya
Tapu Müdürlüğünün 16/12/2011 tarih ve 44493 yevmiye numaralı ret kararının
yeniden değerlendirilmek üzere “BOZULMASI” gerektiği sonucuna varılmıştır.
Takdirlerinize arz ederim.
Hidayet GÜVENÇ
Tapu Dairesi Başkanı
Uygun
görüşle arz ederim.
...../…./2011
Bilal CURABAZ
Genel
Müdür Yardımcısı
O L U
R
..../…./2011
Gökhan
KANAL
Genel
Müdür V.