OSMANLI MİRAS HUKUKU SLAYT

GENEL HUKUK VE

TÜRK HUKUK TARİHİ DERSİ

OSMANLI MİRAS HUKUKU

(SLAYTLAR)

Not: 2. Sınıf çift numaralı öğrencilerin yararlanması için paylaşılmıştır.

Ticari amaçlarla kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve satılamaz.

Slaytlarla ilgili görüş, öneri ve sorularınız için kalipci@istanbul.edu.tr

adresine e-posta atabilir ya da Hukuk Tarihi Anabilim Dalına müracaat

edebilirsiniz.

- 1 -

Konu Başlıkları

• Giriş

• Osmanlı Miras Hukuku

o Şer‘î Miras Hukuku

o Örfî Miras Hukuku

- 2 -

Osmanlı Miras Hukukunun Önemi

• Mirasçılık ve mirasın geçişi, mirasbırakanın ölüm

tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir

(4722 Sayılı Kanun/17).

- 3 -

OSMANLI MİRAS HUKUKU

•Şer‘î Miras Hukuku

•Örfî Miras Hukuku

(Feraiz)

•Mirî arazi ile vakıf

•Menkul her türlü mal ve

akarlar bakımından

mülk gayrimenkullerde

•Şer‘î İntikal

•Adi intikal

- 4 -

Şer‘î Miras Hukuku (Feraiz)

• İslam hukukunun teşekkülünü en erken tamamlamış

alanı

• Kur’an-ı Kerim’in en ayrıntılı bir biçimde düzenlediği

hukuk dalı

• Uyguladığı sistem: Ferdî Sistemin ön planda olduğu

karma yapılı bir sistem

- 5 -

Başlıca Miras Sistemleri

• Sınıf Sistemi

• Zümre Sistemi

• Ferdî Sistem

• Karma Sistem

- 6 -

Zümre Sistemi

• Kan hısımlarının mirasbırakana yakınlıkları esas alınmak

suretiyle belirli zümreler halinde gruplandırıldığı sistem.

• Türk, Alman, Avusturya, İsviçre hukukları

- 7 -

Türk Hukukunda üç zümre kanuni mirasçı olarak düzenlenmiştir:

1. Zümre

Ç1

Ç2

- 8 -

2. Zümre

- 9 -

3. Zümre

Dayı

Amca

Teyze

Hala

- 10 -

Sınıf Sistemi

• Kan hısımları, önce mirasbırakana olan hısımlık

bağının kuvvetine göre çeşitli sınıflara ayrılmış,

daha sonra bu sınıflar arasında bir sıra tertip

edilmiştir.

- 11 -

Ferdî Usul

• Hısımların ölüye yakınlığının teker teker

incelendiği sistemdir.

• Şer‘î miras hukukunda ferdî usul ön plandadır.

- 12 -

Karma Sistem



• Ashâbü’l-ferâiz

Ferdî usul



• Asabe mirasçılar

Sınıf usulü



• Zevi’l-erhâm

Zümre usulü

- 13 -

Mirasın Unsurları

• Mirasbırakan (Muris)

• Mirasçı (Vâris)

• Tereke (Mevrûs)

- 14 -

Mirasçılık Sebepleri

• Nesep

o Çocuklar ile anne ve baba her halükarda mirasçıdır.

Bunlar yoksa miras daha uzakta bulunan akrabalara

intikal eder.

• Nikah

• Velâ

o Azatlı Köleye Mirasçı Olma

o Mirasçılık Anlaşması

- 15 -

Mirasın Şartları

• Mirasbırakanın Ölümü

o Gerçek Ölüm (biyolojik)

o Hükmî Ölüm (Mefkud )

o Takdiri Ölüm (Cenin)

• Mirasçıların Sağ Olması

• Miras Engelinin Bulunmaması

o Mirasçının mirasbırakanı öldürmesi

o Kölelik

o Din farkı (müslüman-gayrimüslim arası)

o Ülke farkı (gayrimüslimler arası)

- 16 -

Soru: Osmanlı Devleti tebaasından mühtedi Bay

A vefat etmiştir. Geride gayrimüslim tebaadan

oğlu Bay B kalmıştır. Bay B babasına mirasçı

olabilmek

için

müslüman

olmayı

düşünür.

Durumu feraiz esaslarına göre değerlendiriniz?

Soru: Osmanlı Devleti tebaası bir müslüman,

Rusya tebaası bir müslümana mirasçı olabilir

mi?

- 17 -

Tereke

Terekeye dahil olan mirasbırakanın mallarıdır. Kural

•

olarak menfaatler ve haklar terekeye dahil değildir.

Tereke Üzerindeki Haklar şu sırayla dağıtılır:

Teçhiz ve Tekfin Masrafları

Borçlar

II.

o Külli halefiyet söz konusu değil

III. Vasiyet (1/3 sınır ve mirasçılar lehine yapılmayacak)

IV. Mirasçıların Hakları

o Mirasçılıktan çıkarma söz konusu değil

o Mirasın reddi söz konusu değil

- 18 -

MİRASÇILAR

2. Asabe:

1.Ashâbü’l-Feraiz:

Araya kadın girmemiş erkek akrabalar (asabe bi

•

Belirli Pay Sahipleri

nefsihi)

•Mirasçılık Payları her duruma

II.

Erkek kardeşleri nedeni ile asabe olan kız kardeşler

göre tek tek belirlenmiş

(kızlar erkeğin yarısı hisse alır) (asabe bi gayrihî)

mirasçılardır.

• Ashabü’l-Feraiz hisselerini aldıktan sonra kalanı, bunlar

yoksa terekenin tamamını alırlar.

•11 tanedir:1. Koca 2. Karı 3.

• 4 sınıf: 1. Altsoy (oğul, oğlun oğlu…) 2. üstsoy (baba,

Kız 4. Baba 5. Anne 6. Oğlun

babanın babası…), 3. babanın alt soyu (anne- baba bir

Kızı veya Oğlun Oğlunun Kızı

kardeş, bunların oğulları), 4. dedenin alt soyu (amca, amca

7. Ana-baba bir kız kardeş 8.

oğlu)

Baba bir kız kardeş 9. Anne

Not: Bir de asabe maal-gayr vardır ki bunlar ölenin kızı,

bir kız kardeş 10. Sahih Ced

oğlunun kızı ile birlikte asabe maal-gayr olarak mirasçı olan

11. Nine

ana-baba bir kız kardeş ile baba bir kız kardeşlerdir.

3. Zevi’l-Erham

İlk iki sırada mirasçı bulunmadığı zaman devreye girerler. Ashabü’l-Feraiz ve asabe dışında

murisle kadın tarafından akrabalar. 4 Zümre: 1. Murisin ashabü’l-feraiz ve asabe olmayan alt

soyu (kızlarının çocukları, kızlarının çocuklarının çocukları…), 2. Murisin ashabü’l-feraiz ve

asabe olmayan üst soyu (annenin babası, annenin babasının annesi …), 3. Baba ve annenin

ashabü’l-feraiz arasında yer almayan alt soyu (kız kardeş çocukları ana-baba bir erkek

kardeşlerin oğullarının kızları veya bunların çocukları, ana bir erkek kardeşin çocukları ve

torunları), 4. Dede ve ninenin asabe ve ashabü’l-feraiz arasında yer almayan alt soyu ( halalar,

anne bir amcalar, dayılar, teyzeler, dayı ve teyze çocukları)

- 19 -

Miras Haklarının Dağıtımında Ana Kurallar

İlk önce ashabü’l-feraizin payları dağıtılır.

İkinci sırada asabenin payları dağıtılır.

Asabe, ashabü’l-feraiz gurubu ile birlikte mirasçı olabilir.

Asabeye pay dağıtılırken şunlar geçerlidir:

o Üst sınıftaki, alt sınıftakini mirastan mahrum eder. (Bu

durum alt sınıftakinin asabe olmasına engeldir; ama

ashabü’l-feraiz olabilmesine engel değildir=Örnek: Baba-

oğul varsa, baba artık asabe olmaz, ashabü’l-feraiz olur.

o Aynı sınıf içerisinde mirasbırakana daha yakın olan, uzak

olanı mirastan mahrum eder. Örnek: Oğul varken, oğlun

oğlu asabe olamaz).

o Çift taraftan akraba olanlar tek taraftan akraba olanların

asabe olmasını engeller. Örnek: Ana-baba bir erkek kardeş,

baba bir erkek kardeşin asabe olmasını engeller.

- 20 -

Ashabü’l-feraiz ve asabeden mirasçı olmazsa miras zevi’l-

erhama geçer.

Zevi’l-erham’ın payları şu esaslara göre dağıtılır:

o Sadece eşler varsa bunların redde payları

artırılamayacağından kalan zevi’l-erhama gider.

o Zevi’l-erham mirasçı bir kişi ise tüm miras onundur. Aynı

zümrede, aynı sıradaki zevi’l-erham mirasçılar erkek 2,

kadın 1 pay olmak üzere paylaşırlar.

o Üst zümredeki, alt zümredekini mirastan mahrum eder.

o Aynı zümre içerisinde mirasbırakana daha yakın olan,

uzak olanı mirastan mahrum eder.

- 21 -

Mirasçıların paylarının başka mirasçıların mevcut olması

nedeniyle mirastan tamamen mahrum olması (tam hacb) ya

da payının azalması (kısmen hacb). Hacb olana mahcûb

denir.

Şu altı kişi asla tam hacb ile mahcûb olmaz:

Baba

Oğul

Anne

Kız

Koca

Karı

- 22 -

A. Kocanın (Zevcin) iki durumu vardır:

1. Ölenin çocuğu ya da oğlunun… çocuğu varsa 1/4

2. Bunlar yoksa 1/2

1. Eş (koca), oğul

2. Eş (koca), baba

[1/4 - asabe] [ 1/2 - asabe]

3/4

1/4

1/2

NOT: 1. Miras taksimini gösterir şemalar kural olarak teferruatlı biçimde gösterilir. Biz pratik olması

nedeniyle çalışmamızdaki örneklerde mirasbırakanın sadece geride bıraktıklarını göstermekle yetindik.

2. Pay sahiplerinin yanındaki üç nokta … «ilâ nihaye» yani «sona kadar, böylece devam edecek» anlamında kullanılmıştır. Örneğin

oğlun…çocuğu: Oğlun çocuğu veya oğlun oğlunun çocucuğu veya oğlun oğlunun oğlunun çocuğu… şeklinde anlaşılmalıdır.

- 23 -

B. Karının (Zevcenin) iki durumu vardır:

1. Ölenin çocuğu ya da oğlunun… çocuğu varsa 1/8

2. Bunlar yoksa 1/4

* Çok eşliliğin görüldüğü bir durumda paylar nasıl üleşilir?

1. Eş (karı) , oğul , kız

2. Eş(karı), baba

[1/8 – asabe – asabe] [1/4 - asabe]

3/4

1/4

14/24

7/24

3/24

- 24 -

C. Babanın Üç Durumu Vardır:



1. Ölenin oğlu ya da oğlunun… oğlu ile mirasçı ise 1/6

2. Ölenin kızı, oğlunun kızı, oğlunun oğlunun… kızı ile birlikte

bulunursa 1/6 ile birlikte belirli paylar dağıtıldıktan sonra asabe

olarak kalanı alır.

3. Bunlardan kimse yoksa asabe olur. Eğer ashabü’l-feraizden

kimse yoksa terekenin tamamını alır.

1. Baba, oğul

[1/6 - asabe]

1/6

5/6

- 25 -

2. Eş(koca), kız, baba

[1/4 - 1/2 - 1/6 + asabe olarak kalan]

2/12+1/12

3/12

6/12

3. Eş (koca), baba

[ 1/2 - asabe]

1/2

- 26 -

D. Dedenin (Babanın babası…) dört durumu var:



1. İlk üç durum babanın durumları gibi.

(Yani a. 1/6 – b. 1/6+kalanı asabe olarak- c. asabe)

(bkz. babanın üç haline ilişkin örnekler)

2. Baba ile birlikteyse mirastan pay almaz.

Örnek: Eş, baba, dede

[1/2 - asabe - pay yok]

1/2

- 27 -

E. Kızın 3 durumu vardır:

1. Sadece bir kız varsa 1/2

2. Sadece birden fazla kız varsa, kızlar toplam 2/3

3. Oğul ile birlikte ise kız 1, erkek 2 hisse olarak mirası

paylaşırlar

1. Eş(karı), kız, Oğlun oğlu

[1/8

- 1/2 - asabe]

3/8

4/8

1/8

- 28 -

2. Eş(koca), 2 kız, amca

[1/4 - 2/3 - asabe]

2 K

3/12

1/12

8/12

3. Eş(koca), iki kız, oğul

[1/4 - asabe- asabe]

3/16

6/16

3/16

4/16

- 29 -

F. Oğul Kızının 6 durumu vardır:



A. Ölenin kızı yok:

1. 1 tane oğul kızı varsa (ölenin kızı gibi) 1/2

2. + 1 oğul kızı varsa (ölenin kızları gibi) müştereken 2/3

(bkz. Kızın durumuna ilişkin örnekler)

B. Ölenin kızı var:

3. 1 kız varsa, oğul kızı/kızları asabe olmuyorlarsa 1/6 (toplamda)

4. + 1 kız varsa, oğul kızı mirastan pay almaz.

C. Ölenin oğlu ile:

5. Oğul ya da derecede mirasbırakana yakın erkek çocuk ile

birlikte olursa mirastan pay alamaz.

D. Ölenin oğlunun oğlu … ile:

6. Oğlun kızı derecede kendisine eşit ya da daha aşağıda olan

oğlun oğlu, oğlun oğlunun oğlu ile birlikte olursa asabe

mirasçılar grubuna geçer kalanı erkek asabe ile ikili birli

paylaşır.

- 30 -

Örnekler (B, C, D başlıklarına ilişkin)

1. Kız, 2 oğul kızı, erkek kardeş

[1/2-1/6 (müştereken)-asabe]

2. Örnekte birden fazla

2 Ok

kız olsaydı oğul kızı

3/6

2/6

1/6

pay alır mıydı?

3. Eş(koca), oğlun oğlu, oğlun kızı

[1/4 -

asabe

asabe]

4. Örnekte oğlun oğlu yerine oğul

olsaydı oğul kızı pay alır mıydı?

1/4

2/4

1/4

- 31 -

G. Anne-Baba Bir(ab) Kız Kardeşin beş durumu var

A. Ölenin çocuğu, babası ve dedesi yok:

1. Ab kız kardeş 1 tane ise (ölenin kızı gibi) 1/2

2. Ab kız kardeş +1 ise (ölenin kızı gibi) 2/3 (müştereken)

(bkz. Kızın durumuna ilişkin örnekler)

3. Ab bir erkek kardeşleri ile birlikte asabe

B. Ölenin kızı var:

4. Ölenin kızı veya oğlunun kızı, oğlunun oğlunun… kızı ile

asabe maal-gayr.(Kaynak H.Ş.: «Ölenin kız kardeşlerini kızlarla

birlikte asabe yapınız»).

C. Oğul …, baba, dede var:

5. Ölenin oğlu, oğlunun oğlu …, baba ve dede ile birlikte

mirastan pay alamazlar.

- 32 -

Örnekler (A3-B–C başlıklarına ilişkin)

1. Eş(karı), (ab) kız kardeş, (ab) erkek kardeş

[1/4 -

asabe

asabe ]

2/4

1/4

2. Eş(koca), kız, ab kız kardeş

[ 1/4 - 1/2 - asabe maal-gayr]

3. Geride Baba, 2 oğul, ab kız

kardeşler kalsaydı ab kız kardeşler

1/4

2/4

1/4

pay alır mıydı?

- 33 -

H. Baba bir (b) kız kardeşler 7 durumları vardır.

A. Ölenin çocuğu, babası, dedesi, ab kardeşi yok ise:

1. b kız kardeş 1 tane ise (ölenin kızı gibi) ½

2. b kız kardeş +1 ise (ölenin kızı gibi) 2/3 (müştereken)

(bkz. Kızın durumuna ilişkin örnekler)

B. Ab kız kardeş var:

3. 1 ab kız kardeş ile mirasçı olurlarsa 1/6 (toplamda)

4. +1 ab kız kardeş ile mirasçı olurlarsa mirastan pay alamazlar.

(bkz. oğlun kızının - kız ile benzer durumuna ilişkin örnekler).

C. Baba bir erkek kardeş varsa:

5. Baba bir erkek kardeş varsa onunla asabe olurlar.

D. Asabe maal-gayr olduğu durum:

6. Ölenin kızı veya oğlunun kızı ile birlikte asabe maal-gayr olurlar.

E. 7. Ölenin oğlu, oğlunun … oğlu, babası, dedesi, ab erkek kardeşi,

asabe maal-gayr olarak ab kız kardeşleri bulunursa b kız kardeş

mirastan pay alamaz.

- 34 -

Örnekler (C-D-E ye ilişkin örnekler)

1. Eş(koca), b kız kardeş, b erkek kardeş

[ 1/2 -

asabe

asabe]

bEk

bKk

2/6

3/6

1/6

2. Eş(karı), oğlun kızı, b kız kardeş

[ 1/8 - 1/2 - asabe maal-gayr ]

3. Son örnekte oğlun kızı yerine

bKk

oğul olsa idi b kız kardeş pay alır mıydı?

3/8

4/8

1/8

- 35 -

I. Ana bir (a) Kardeşin erkek olsun kız olsun üç durumu vardır.

1. 1 tane ise 1/6

2. +1 ise toplamda 1/3 (kız erkek ayrımı olmaksızın eşit paylaşırlar)

3. Ölenin babası, dedesi, oğlu, kızı, oğlunun oğlu… veya kızı ile

birlikte mirastan pay alamaz.

Örnekler:

1. Eş(karı), a Kardeş, erkek kardeş

[1/4 - 1/6

asabe]

a K

7/12

2/12

3/12

- 36 -

2. Eş(karı), a kız kardeş, a erkek kardeş, erkek kardeş

[ 1/4 -

2/12

asabe]

aEk

aKk

5/12

2/12

3/12

2/12

3. İki oğul, bir a kardeş

[ asabe

pay almaz ]

1/2

- 37 -

İ. Annenin üç durumu vardır:



1. Ölenin çocuğu, oğlunun… çocuğu, birden fazla kardeşi ile

birlikte 1/6

2. Bunlar yoksa 1/3

3. Ölenin babası, eşlerden birisi ile mirasçı olursa karı ya da koca

hisselerini aldıktan sonra anne kalanın 1/3’ünü alır. Baba asabe

olarak kalanı alır.

Eş(koca), kız, anne, erkek kardeş

[1/4 - 1/2 - 1/6 - asabe]

3/12

6/12

2/12

1/12

- 38 -

2. kız kardeş, anne, amca

[1/2

- 1/3 - asabe]

*Kız kardeş birden fazla olsaydı

Amca

2/6

3/6

1/6

Paylarda değişiklik olur muydu?

3. Eş (koca), anne, baba

[1/2-Kalandan 1/3-asabe]

3/6

2/6

1/6

- 39 -

J. Ninenin iki durumu vardır. Gerek anne-gerek baba tarafından

olabilir.

1. Mirasçı olduğu durumda 1/6 alır. (Aynı derecedeki nineler

toplamda 1/6 alır).

2. Anne sağ ise tüm nineler; baba ve dede hayatta ise baba

tarafından nineler; derecede yakın olan nine uzak olanı

mirasçılıktan düşürür.

Örnekler:

1. Eş(koca), nine, amca

[1/2 - 1/6 - asabe]

Amca

3/6

2/6

1/6

- 40 -

2. Eş(koca), kız, anne, nine, erkek kardeş

[1/4 - 1/2 - 1/6 - 0 - asabe]

3/12

1/12

6/12

2/12

3. Eş(karı), baba tarafından nine, baba

[1/4 -

0 -

asabe]

3/4

1/4

- 41 -

4. Eş(koca), nine, büyük nine, amca

[1/2 -

1/6 -

0 -

asabe]

Amca

3/6

1/6

2/6

- 42 -

Reddiye

• Payların toplamı paydadan büyük çıkması durumudur.

• Artan eş hariç ashabü’l-feraize tekrar dağıtılır.

• Toplam pay payda olarak yazılarak red yapılır.

Örnekler:

1. Anne, kız

[1/6 - 1/2]

1/4

3/4

1/6 + 3/6 = 4/6 (Toplam pay olan 4 payda olarak yazılır)

2. Anne, kız, oğlun kızı

[1/6 - 1/2 - 1/6]

1/6 + 3/6 + 1/6 = 5/6

3/5

1/5

- 43 -

Avliye terekenin ashabü’l-feraizin paylarına yetmemesi

durumudur. Reddiyedeki gibi payların toplamı payda olarak

yazılır.

Örnekler:

1. Kız kardeş, anne, baba bir kız kardeş, 2 ana bir erkek kardeş

[1/2 -

1/6

1/3]

3/6 + 1/6

+ 1/6

+ 2/6 = 7/6

(Toplam pay olan 7 payda olarak yazılır)

bkK

aeK

1/7

2/7

3/7

- 44 -

Soru: (O1)’nin bir oğlu (T1) ve bir babası (D) vardır.

(O1) 1920’de vefat etmiştir. 1923’te de D vefat

etmiştir. (D)’nin (O1)’nin haricinde bir oğlu (O2)

ve eşi (E) hayattadır. (D)’nin mirasından kimler

hangi oranda pay alır?

- 45 -

Eş 1/8, O2 asabe

T1 mirastan pay alamaz.

Eş

Bu meselede T1’in durumu

•

halk arasında «dede yetimliği» denilen haldir.

Bu duruma karşı dedenin torunu için vasiyette

bulunma yolu açıktır. Bazı İslam hukukçuları bunu

vacip sayarak fiilen böyle bir vasiyet yapılmış olmasa bile, vasiyetin

yapılmış sayılmasını öngörürler. Günümüzde İslam hukukunun

uygulandığı bazı ülkelerde dede yetimleri için -vasiyet yapılmamışsa

da- mirasçı olmalarını öngören bazı hükümler kanunlaştırılmıştır.

- 46 -

Örfi Miras Hukuku

• Adi İntikal

• Miri arazi ile vakıf akarlarda

• Hukuki Dayanak: Hanefîlere göre tasarruf hakkının terekeye

dahil olmaması

• Mirasçı olabilecekler feraize nispeten daha dar bir sınıf.

• Nesep ve nikah başlıca intikal sebebidir.

- 47 -

MİRİ ARAZİDE ÖRFİ İNTİKAL

3. Dönem (1847-

2. Dönem (1567-1847)

1. Dönem

1858)

(Kuruluş-1567)

Mutasarrıf ölünce erkek

Mutasarrıf ölünce

çocuklarına karşılıksız

Mutasarrıf ölünce

erkek-kız ayrımı

olarak, erkek çocuk yoksa

arazi tapu bedeli

olmaksızın bedelsiz

kız çocuklarına rayiç bir

karşılığında bir

ve eşit intikal söz

tapu bedeli ile intikal

başka kimsenin

konusu

eder.

tasarrufuna verilir.

Ölenin mirasçıları

tercih edilir.

6. Dönem (1913 Tevsi-i İntikal

5. Dönem (1867

Kanunu) Zümre Usulü:

Tevsi-i İntikal

1. Altsoy

4. Dönem (1858

Nizamnamesi-1913)

Arazi Kanunnamesi-

2. Anne-Baba (alt soyla 1/6)

1. Çocuklar 2.

1867)

3. Dede-Nine (dede-nine yoksa

Torunlar 3. Baba-

altsoya geçmez eşe geçer)

1. Çocuklar 2. Baba 3.

Anne 4. Erkek

Anne(Önceki sıradaki

Kardeşler 5. Kız

Eş (birlikte mirasçı: 1. zümre ile 1/4-

sağ iken sonrakine

Kardeşler 6. Anabir

2. ve 3. zümre ile 1/2)

geçmez)

erkek kardeş 7.

Aynı zümre içindeki mirasçılar

Anabir kız kardeş 8.

cinsiyete bakılmaksızın eşit pay alır.

Eş

Bu kanun vakıf akarlar için de zümre

usulünü getirmiştir.

- 48 -

Örnekler (1913 T.İ.K.):

Eş, anne, oğul, ölen kızdan iki torun

¼, 1/6, Kalanın ½’si, kalanın ½’si

4/24

6/24

7/24

(7/24)

/ 2

- 49 -

2. Eş, kardeş, ölen kardeşin 2 çocuğu

1/4

2/4

/ 2

- 50 -

Kaynakça

Avcı, Mustafa, Türk Hukuk Tarihi, Konya, 2012.

Aydın, M. Akif, Türk Hukuk Tarihi, İstanbul, 2012.

Berki, Ali Himmet, Miras ve Tatbikat, İstanbul, 1947.

Cin, Halil; Akgündüz Ahmed, Türk Hukuk Tarihi, İstanbul,

2011.

El-Mavsılî, el-İhtiyâr, Çev. C. Yeniçeri, İstanbul, 2011.

Hüseyin Hatemi, İslam Hukuku Dersleri, İstanbul, 2012.

Seydişehrî, Mahmud Esad, Delilleriyle İslam Miras Hukuku,

Çev. İ. H. Uca, İstanbul, 1994.

Üçok Coşkun, Mumcu Ahmet, Bozkurt Gülnihal, Türk Hukuk

Tarihi, Ankara, 2010.

- 51 -