TAPU DAĠRESĠ BAġKANLIĞI
2013 YILI
DEĞERLENDĠRME RAPORU
1) 1390 SAYILI GENELGE GEREĞĠNCE TAKYĠDATLARA
BĠLGĠ VERĠLMESĠ
Tapu Dairesi BaĢkanlığınca tenkide kısmen iĢtirak edilmiĢ olup, TKGM
Tapu Dairesi Başkanlığının 04.09.2012 tarih 12-7486 sayılı Makam Olur'u
ile yapılan 1390 sayılı Genelgede değişiklik gereği; " kısıtlı taşınmaz
üzerinde mülkiyete ilişkin bir değişiklik gerçekleştirilir, yeni bir ayni/şahsi
hak tesis edilir veya tedbir, ihtiyati tedbir konulursa bu durumun taşınmaz
üzerinde bulunan diğer ilgililerine ivedi olarak bildirilmesi ve yine taşınmaz
üzerine haciz, ihtiyati haciz konulması durumunda ise kayıt üzerinde sadece
satışa arz, ipoteğin paraya çevrilmesi, tedbir ve ihtiyati tedbir şerhi bulunan
dosyalara bilgi verilmekle yetinilmesi gerekmektedir." hükmünce işlemlere
yön verilmesi gerekmektedir.
2) BANKA ġUBELERĠNĠN YETKĠ BELGESĠNE ĠLĠġKĠN
Tapu Kanununun 2'nci maddesi; “Hükmi şahısların tapu işlerinde
merkez veya şubelerinin bulundukları yerin en büyük mülkiye
amirinden nizamnamelerine göre gayrimenkul tasarrufuna izinli
olduklarına ve tescil işini yapacak mümessilin salahiyetine dair
alınacak belgenin verilmesi mecburidir. Ticaret Şirketleri bu belgeyi
ticaret sicil memurundan alırlar.” İdaremizin 2010/6 sayılı genelgesi;
“Kuruluş kanunu bulunmayan tüm özel hukuk tüzel kişilerinden Tapu
Kanununun 2. maddesi gereğince ticaret sicil memurluğundan alınacak
yetki belgesinin aranılması...” hükmünde olduğundan Müdürlüğün banka
şubesinin bulunduğu yer Ticaret Sicilinden almış olduğu yetki belgesi ile
işlem yapılması yerindedir
3) BELEDİYE TAŞINMAZLARININ SATIŞINA BELEDİYE
ENCÜMENİNCE KARAR VERİLMESİNE İLİŞKİN
Tapu Dairesi BaĢkanlığınca tenkide iĢtirak edilmiĢtir.
Bu nedenle konuya ilişkin belediye meclisi kararı alındığının ve satışın 2886
sayılı Devlet ihale Kanunu esasları dairesinde yapıldığının bildirilmesi (tevsiki
aranmaksızın) yeterli olduğundan belediyenin yapmış olduğu satış için belediye
meclis kararının olması, bu kararın tarih ve sayısı ile satış işleminin ihale
usulüyle yapıldığının encümen kararında yer alması gerekirdi. Hatanın tashihi
ile benzeri işlemler buna göre yönlendirilmelidir.
4) BELEDĠYE TAġINMAZLARININ SATIġI
Tapu Dairesi BaĢkanlığınca tenkite iĢtirak edilmemiĢ olup; 3194 sayılı
İmar Kanununun 17/2 maddesi “Ayrıca belediye veya valilikler ile şüyulu
- 1 -
olan müstakil inşaat yapmaya müsait bulunan imar parsellerinde, belediye
veya valilikler, hisselerini parselin diğer hissedarlarına bedel takdiri suretiyle
satmaya, ilgililer satın almaktan imtina ederse, şüyuun izalesi suretiyle
sattırmaya yetkilidir.” hükmünde olup, 12.10.2000 tarihli 1329 sayılı
Belediye Encümeni Kararında belirtildiği üzere, 3194 sayılı İmar Kanununun
18. maddesi gereğince imar uygulaması neticesinde imar parsellerinde
Belediye hissesi oluştuğu ve bunun üzerine parseldeki diğer hissedarlara
satışın sağlandığı hususlarına yer verildiği, bununla birlikte 3194 sayılı
Kanunun 17. maddesinin 3. fıkrasına göre yapılacak olan satışların Devlet
İhale Kanuna tabi olmadığına göre Belediye Meclisinin satış için önceden
karar alması gerekmediğinden müstakil inşaat yapmaya müsait olan
parseldeki hissenin diğer hissedarlara İmar Kanunu uyarınca satışında
Belediye Encümeninin yetkilerinin bulunduğuna ilişkin Danıştay 6.
Dairesinin 18.09.2001 tarihli, 2000/2911 Esas, 2001/4951 Karar sayılı Kararı
birlikte değerlendirildiğinde; tenkite konu işlemde Belediye Meclisi
Kararının ve satışın Devlet İhale Kanunu esasları dairesinde yapıldığı
hususlarının aranılmasına gerek bulunmamaktadır
5) BELEDİYE TAŞINMAZININ SATIŞINDA BELEDİYE MECLİS VE
ENCÜMEN KARARLARINDAKĠ ÜYELERĠNĠN YETKĠSĠ VE
ĠMZALARI
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide iştirak edilmemiştir. 5393 Sayılı
Belediyeler Kanununun 18 nci maddesinin e fıkrasında Belediye Meclisinin
görev ve yetkileri arasında " Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına,
tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu
hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan
fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde
sınırlı aynî hak tesisine karar vermek. " denilmektedir. Aynı yasanın 34/g
maddesi gereğince taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin
meclis kararlarını uygulamak ise Belediye Encümeninin görevleri arasında
sayılmıştır. Belediye Meclisi'nin … tarihli, … sayılı kararı ve 2012/8 sayılı ihale
komisyon kararına istinaden Belediye Encümeni'nin … tarihli … sayılı kararı
ile Fen İşleri Müdürü Naci …' e satış için yetki verilmiştir. Tapu
Müdürlüğünce ayrıca Belediye Encümen Kararı'ndaki imzaların ve encümen
üyelerinin yetkilerinin irdelenmesine, Belediye Başkanından işlem için
vekâletname veya yetki yazısı alınmasına gerek yoktur.
6) BELEDİYE
TAŞINMAZLARININ
TASARRUFU
HK-
YÜZÖLÇÜMÜ
DÜZELTMESİ VE BEDELSİZ YOLA TERK İŞLEMİ
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkite iştirak edilmemiş olup; 27.05.2013
tarihli, 2151 yevmiyeli, yüzölçümü düzeltmesi işleminin taşınmazın zeminde
ve paftasındaki sınırlarında herhangi bir değişikliğe neden olmayıp, daha
önce
hesaplanan
yüzölçümünün
hatalı
olmasından
kaynaklandığı
- 2 -
anlaşıldığından, işlemde Belediye Meclisi Kararının aranılmasına gerek
bulunmamaktadır. Ayrıca 3194 sayılı Kanunun 19’ uncu maddesi gereğince
imar planlarına göre yapılan parselasyon planlarını uygulamak Belediye
Encümeninin görevlerinden olup, yola terk işlemi imar planının uygulanması
sonucunda
gerçekleştiğinden,
işlemde
Belediye
Meclis
Kararının
aranılmasına gerek bulunmamaktadır.
7) BORÇLU İLE TAŞINMAZ MALİKİNİN AYNI OLMADIĞI İPOTEK
İŞLEMLERİNDE KEFALET
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide iştirak edilmemiş olup, tenkit edilen
husus, Genel Müdürlüğümüzün 19.04.2013 tarih ve 23294678-010-07/29-
3156 sayılı duyurusunda "Banka ve kredi kuruluşlarının borçlu ile taşınmaz
malikinin
aynı
kişi
olmadığı
ipotek
is-temlerinde
(Resmi
senet
düzenlenmesi gereken ve onama ipoteği yoluyla tescilin talep edildiği
yazılarda) Kanunda belirtilen hususların gereğinin yerine getirildiğinin veya
TBK' nın 603. maddesi kapsamında kefalet ve kişisel güvence sağlayacak
herhangi bir hükmün ipotek sözleşmesinde yer almadığının bildirilmesi ya
da istem yazısında bu hususların gereğinin Kanuna uygun olarak yerine
getirildiğinin bildirilmesi ve işlemden kaynaklanacak hukuki sorumluluğun
ilgili kuruluşlarca üstlenilmesi durumunda başkaca bir belge aranılmaksızın
işlemlerin yerine getirilmesi gerekmektedir." şeklinde açıklanmıştır. Tenkit
konusu işlemin banka ipoteği olması nedeniyle kefalet ya da kişisel güvence
sağlayan taahhütlere ilişkin 6098 sayılı Borçlar Kanunu hükümleri
kapsamında belirtilen hususların banka tarafından yerine getirildiğinin banka
ipotek istem yazısında belirtilmesi yeterli olup, ayrıca resmi senet üzerinde
herhangi bir belirtmenin yazımına lüzum bulunmamaktadır.
8) BORÇLU VE TAġINMAZ MALĠKĠNĠN AYNI OLMADIĞI
ĠPOTEK ĠġLEMLERĠNDE KEFALET HUSUSU
….Köyü 615 parsel Mehmet … adına kayıtlı iken Mustafa …’ nın … Bankasından
kullandığı krediye teminat olmak üzere … Bankasına 1. Derecede 40.000 TL
bedelinde ipotek tesis edilmiştir.
Borçlu ile taşınmaz malikinin aynı kişi olmadığı bu tür ipotek işlemlerinde
Tapu Dairesi Başkanlığının 19.04.2013 tarih 3156 sayılı genel duyurusunda da
belirtildiği üzere; Banka ve kredi kuruluşları tarafından borçlu ile taşınmaz
malikinin aynı kişi olmadığı ipotek İstemlerinde "Bu ipotek sözleşmesi 6098
sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 584. maddesi üçüncü fıkrasında yer alan kefalet
hükümlerine tabidir. Kefalet ya da kişisel güvence sağlayan diğer sözleşmelere
ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 581 ilâ 603. maddeleri kapsamında
belirtilen diğer hususlar tarafımızdan yerine getirilmiştir. Söz konusu hususlara
- 3 -
ilişkin tüm hukuki sorumluluk bankamıza/tarafımıza aittir." şeklinde belirtilme
yapılması gerekirken bu belirtme yapılmamıştır. Türk Borçlar Kanununun
değişik 584 üncü maddesine göre "Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi
veya ticaret şirketinin ortak ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili
olarak verilecek kefaletler, mesleki faaliyetleri ile ilgili olarak esnaf ve
sanatkarlar siciline kayıtlı esnaf ve sanatkarlar tarafından verilecek kefaletler,
27.12.2006 tarihli ve 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen
Faiz Destekli Kredi Kullandırılmasına Dair Kanun kapsamında kullanılacak
kredilerde verilecek kefaletler ile tarım kredi, tarım satış ve esnaf ve sanatkarlar
kredi ve kefalet kooperatifleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca kooperatif
ortaklarına kullandırılacak kredilerde verilecek kefaletler için eşin rızası
aranmaz." Bu sebeple;
-Ticaret siciline kayıtlı tacirlerin yani işletme sahiplerinin, ortaklarının,
yöneticilerinin şirketle ilgili vereceği kefaletler,
-Mesleki faaliyetleri ile ilgili olmak kaydıyla Esnaf ve sanatkâr odalarına kayıtlı
esnaf ve sanatkârlar tarafından verilecek krediler,
- 5570 Sayılı Kamu Sermayeli Bakanlar Tarafında Yürütülen Faiz Destekli Kredi
Kullandırılmasına Dair Kanun kapsamında kullanılacak kredilere verilecek,
kefaletler,
-Tarım Kredi, Tarım Satış ve Esnaf ve Sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri
ile
-Kamu kurum ve Kuruluşlarınca Kooperatif ortaklarına kullandırılacak kredilere
verilecek kefaletlerde eşin rızası aranmayacaktır.
Dolayısıyla Tapu Müdürlüklerince yapılacak ipotek işlemlerinde ipotek
sözleşmelerinin gerek banka ya da kredi kuruluşu gerekse Tapu Müdür-
lüklerince düzenlenmesi halinde bu hususların araştırılması gerekmektedir. Bu
araştırmada kefalette eşin rızasının alınması gerektiğinin kural olduğu
hususunun dikkate alınması, eşin rızasının aranmayacağı iddia edilen hallerde
de ilgilisi tarafından belirttiğimiz istisnalardan birinin olduğunun belgelenerek
düzenlenecek resmi senette veya sözleşmede bu hususların yazılması gerekir.
Özetle işlemimizde; Kredinin Ziraat Bankası tarafından 5570 sayılı yasa
gereğince "faiz destekli kredi kullandırma Kanunu kapsamında" olduğu beyan
edilmiyorsa eşin muvafakatinin aranması ayrıca kefilin ne kadar süre ile ne
kadar miktar için kefil olduğunu kendi el yazısı ile tescil istem belgesi veya
sözleşmeye yazması gerekliliği yerine getirilmeliydi. Eksiklik giderilerek bundan
böyle tenkit gibi uygulama yapılmalıdır. Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide
iştirak edilmiştir.
9) DERNEKLERİN TAŞINMAZ TASARRUFU
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide iştirak edilmiş olup, İdaremizin
23.02.2006 tarih 2006/3 sayılı genelgesi "Derneklerin veya üst kuruluşların
amaçlarım gerçekleştirmek amacı ile gayrimenkul tasarruflarında; Mahallin
- 4 -
en büyük mülki amirliğinden Tapu Kanunun 2. maddesince yetki belgesi
almaları gerekmektedir. Yetki belgesinde, yetkilileri ve gayrimenkule konu
olan tasarrufların belirtilmesi gerekmektedir. Ayrıca, ibraz edilecek Noterden
veya Dernekler biriminden tasdikli yönetim kurulu kararında, yetkili kişilerin
kimlik bilgilerinin açıklanması gerekir. Ancak, mahallin en büyük mülki
amirliğinden Tapu Kanunun 2. maddesi uyarınca alınan yetki belgesinde
derneğin gayrimenkule konu tasarrufları açıkça belirtilmeyip genel kurul
kararına atıfta bulunarak işlem yapılması talep edilmesi halinde, Yönetim
kuruluna yetki veren Genel Kurul kararı ile birlikte yönetim kurulu kararının
(Yetkililerin kimlik bilgilerini açıklayan) Noterden veya Dernekler biriminden
tasdikli birer örneğinin istenilmesi gerekmektedir." şeklinde olup, işlemlere
anılan Genelge doğrultusunda yön verilmesi gerekmektedir.
10)
ELEKTRONİK İMZA İLE İŞLEM YAPILMASI
İhtiyati tedbir terkinine esas ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin... tarih … sayılı
yazısı elektronik imzayla imzalanmıştır. Elektronik imza kanununun 5.
maddesi uyarınca resmi şekle ve merasime tabi işlemlerde elektronik
imzanın kullanılamayacağını belirtmektedir. Bilindiği üzere tapu işlemleri
Türk Medeni Kanunu ve Tapu Sicil Tüzüğüyle sıkı resmi şekil şartlarına ve
resmi merasime tabi tutulmuş olup yeni yürürlüğe giren Tapu Sicil
Tüzüğünün 13. maddesi dahi elektronik imzayla sadece kayıt verme gibi
sınırlı işlemlerde elektronik imzayla işlem yapılabileceğini belirtmektedir.
Eksik imzanın tamamlanarak işleme sıhhat kazandırılması ve bundan böyle
bu hususa dikkat edilmesi gerekir. Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide
kısmen iştirak edilmiş olup; Genel Müdürlüğümüzde Elektronik Belge
Yönetim Sisteminin henüz tamamlanmayıp kurma çalışmaları devam
ettiğinden, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunun 5. maddesi kapsamında
resmi şekle veya özel bir merasime tabi tutulan işlemlerden olmayan,
sadece resmi yazı ile yapılabilen ihtiyati tedbir terkininin, fiziki örneği
çıkartılan belgeye yazı sahibi idarece yetkilendirilmiş görevli tarafından
"Belgenin aslı elektronik imzalıdır." ibaresi konularak idarece yetkilen-
dirilmiş görevlinin adı, soyadı ve unvanı belirtilmek suretiyle görevli
tarafından imzalanıp mühürlenerek evrak üzerindeki eksikliğin giderilmesi
gerekmektedir.
11)
ENCÜMEN KARARLARININ İMZALI ÖRNEĞİNİN ALINMASI
… Köyü'nde kain 773 parsel sayılı, 6.264,04 m2 yüzölçümlü, tarla vasıflı
taşınmazın 6/16 hissesi Ahmet …, 7/16 hissesi Aziz … ve 3/16 hissesi Yunus …
adlarına kayıtlı iken; ad-ları geçen malikler, … İl Özel İdaresi İl Encümeni'nin
(3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15. mad-desine göre) 09/05/2013 tarih ve 186
sayılı kararı ve … Kadastro Müdürlüğü'nün ../../2013 tarih ve 100 fen-kayıt nolu
- 5 -
Tescil Bildirimine istinaden anılan taşınmazın 2.071,36 m2' lik kısmının 1651
parsel numarasında Ahmet …, 1.325,41 m2'lik kısmının 1652 parsel numara-
sında Yunus …, 2.694,49 m2'lik kısmının 1653 parsel ve 172,78 m2'lik kısmının
1654 parsel numaralarında Aziz … adlarına bedel farkı gözetmeksizin ifrazen
taksimini talep etmişlerdir. Müdürlükçe karşılanan söz konusu talebe ilişkin
işlem dosyası incelendiğinde, bahse konu encümen kararının encümen
üyelerince imzalı olmadığı, bununla birlikte Yazı İşleri Müdü-rünce "Aslının
Aynıdır" kaşesiyle imzalandığı görülmüştür. 1715 (2010/22) sayılı Genelgenin
11. maddesi; "... (9) Encümen kararlarına dayalı yapılan işlemlerde, encümen
üyelerince imzalanmış ve yetkili kişilerce onaylı karar örneğinin işlem
dosyasında bulunması zorunlu olup, yapılan işlemin de karara uygun olması
gerekir." hükmündedir. Buna göre, enkararına dayalı işlemlerde, işlem
dosyasında bulunması zorunlu olan encümen kararının, encümen üyelerince
imzalanmış olması gerekir. Encümen kararının istenilen nitelikte bir örneği
temin edilerek işleme sıhhat kazandırılmalıdır. Tapu Dairesi Başkanlığınca
tenkide iştirak edilmiştir.
12- E-TAHSİLÂT UYGULAMASINA GEÇİLMESİ NEDENİYLE ALINMAMASI
GEREKEN VERGİ TAHSİLAT ALINDISI:
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide iştirak edilmiş olup, 17.08.2013 tarih ve
28738 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Tapu Sicili Tüzüğü’nün 88. Maddesi
“kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,
mahkemeler, icra müdürlükleri, bankalar ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından
düzenlenen aynî veya kişisel hakkı sona erdirecek nitelikteki belgeler, tapu
işlemi için elden ibraz edilemez. Bu belgeler 7201 sayılı Kanun hükümlerine
göre müdürlüklere tebliğ edilir.” şeklindedir. Ayrıca, tapu işlemlerinde
muhtemel hak kayıplarının önlenmesi ve uygulama birliğinin sağlanması
açısından Genel Müdürlüğümüzce yeni bir alt düzenleyici işlem yapılıncaya
kadar geçerli olmak üzere yayımlanan, 03.09.2013 tarihli Tapu Sicili Tüzüğü
Uygulamaları konulu duyurunun 2. maddesi “Yeni Tapu Sicili Tüzüğünün 88.
maddesi gereğince kamu kurum ve kuruluşları, kamu kuru-mu niteliğindeki
meslek kuruluşları, mahkemeler, icra müdürlükleri, bankalar ve özel hukuk tüzel
kişileri tarafından düzenlenen ayni veya kişisel hakkı sona erdirecek nitelikteki
belgelerinin 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre veya ilgili kurumun
görevlisi vasıtasıyla tebligatının yapılması, terkin harcı ödenmesi gereken
işlemlerde terkin yazısı gönde-ren kurum/kuruluş tarafından tapu harcının
ödendiğini gösteren makbuzun da gönderilme-si, tapu harcının yatırılmamış
olması durumunda belgelerin gönderen kuruluşa iadesi, gön-derilen belgeler
üzerinde silinti, kazıntı veya çıkıntı yapıldığının fark edilmesi veya belgeler-de
yanlışlık veya eksiklik bulunması durumunda da işlem yapılmaksızın ilgili
kuruma iade edilmesi” hükmünde olup, duyuru doğrultusunda işlem yapılması
ve terkin harç makbuzunun işlem dosyasında saklanması gerekmektedir.
- 6 -
13-HACİZ TALEBİNDE ADA- PARSEL BİLGİSİNİN BULUNMAMASI
… 7. İcra Müdürlüğünün … tarih ve … esas nolu yazısı ile Abdurrahman oğlu
Ahmet’ e (T.C. 12345678900) ait taşınmazlara haciz konulması istenmiş olup,
Müdürlükçe haciz konulması istenen taşınmazların ada, parsel numarası
belirtilmediği gerekçesi ile haciz talebi reddedilmiştir. Oysa söz konusu
borçlunun … Köyünde kain 9 adet parselin tam veya hisseli olarak maliki olduğu
anlaşılmıştır. T.C. kimlik numarası giriş işlemlerinin tamamlanması aşamasına
kadar İcra Müdürlüklerinden gelecek ada ve parsel numarası belirtilmemiş haciz
taleplerinin reddedilmemesi hususunda Genel Müdürlüğümüzün 25.02.2013
tarih ve 1612 sayılı talimatı bulunduğundan, ret işlemi hatalıdır. Öncelikle söz
konusu borçluya ait taşınmazlara haciz konularak İcra Dairesine yeniden bilgi
verilmesi ve bundan böyle, haciz müzekkeresinde ada ve parsel bilgisi
belirtilmemiş bile olsa borçluya ait taşınmaz tespit edildiğinde haciz talebinin
reddedilmemesi gerekir. Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide iştirak edilmiştir.
14-İCRAİ HACİZ TESİSİNDE İCRA MÜDÜRLÜĞÜNÜN VE DOSYA
NUMARASININ YAZILMASINDA SAKINCA BULUNMADIĞI HK.
Tapu Dairesi Başkanlığınca yapılan açıklama; Haciz tesisi işleminin taşınmaz
mülkiyeti üzerindeki önemli kısıtlamalardan biri olmasının yanı sıra haciz
müzekkerelerine göre yapılan tescillerin gerek açık ve anlaşılır bir şekilde
yazılması, gerekse TAKBİS ile tapu kütüğü kayıtları arasındaki uyumun
sağlanması gerekliliği ve Müdürlük açısından bu işlemler dolayısıyla ortaya
çıkabilecek sorumluluklarının önlenmesi bakımından, icra müdürlüğünün ve
dosya numarasının tapu kütüğüne yazılması konusunda herhangi bir sakınca
bulunmamaktadır.
15-İHTİYATİ HACİZ TALEPLERİNDE MAHKEME TARAFINDAN KARAR
VERİLMESİ GEREKTİĞİNE İLİŞKİN
… İcra Müdürlüğünün … tarih … sayılı yazısı üzerine … Mahallesi 20 Ada 64
parselle birlikte muhtelif taşınmazlara ihtiyati haciz tesis edilmiştir. 2004 sayılı
İcra ve İflas Kanununun 258. maddesi gereğince ihtiyati hacze yetkili
mahkemece karar verilmesi gerekeceğin-den İcra ve İflas Müdürlüklerince
yapılacak bu tür istemlerde ilgili mahkeme kararının bir örneğinin eklenilmiş
olması veya karar tarih ve sayısından bahsedilmiş olması aranılmalıdır. Bu
nedenle benzeri işlemlerde herhangi bir hak kaybına neden olunmaması
bakımından sicile şerh verilmekle birlikte ilgili müdürlüğe bu konuda yazı
yazılmak suretiyle bilgi verilmesi ve alınacak cevapta mahkeme kararından
bahsedilmemesi halinde terkin yapılmalıdır. Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide
iştirak edilmiştir.
- 7 -
16-İHTİYATİ TEDBİR BULUNAN TAŞINMAZDA İNTİKAL İŞLEMİ
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide kısmen iştirak edilmiş olup, İhtiyati tedbir
şerhi Tapu Sicili Tüzüğünün 49. maddesi ve 1390 sayılı genelgede açıklandığı
üzere üçüncü şahıs lehine yapılacak işlemlerde taşınmaz üzerinde tasarruf
hakkını yasaklayan şerhlerden olup, mirasın intikalinin tescilsiz iktisap
hallerinden olması ve üçüncü şahıs lehine hak doğurmaması nedeniyle,
üzerinde ihtiyati tedbir bulunan taşınmazda, eğer ihtiyati tedbirin konusu
intikale ilişkin değilse, intikal işleminin yapılmasında bir sakınca bulunmayıp,
intikal işleminin yapılması durumunda Medeni Kanunun 1019. maddesi
gereğince ilgili mahkemeye bilgi verilmesi gerekmektedir. Tenkit konusu işleme
ait evrak-ı müsbitenin incelenmesi neticesinde, … tarih ve 7125 yevmiyeli intikal
işlemine müteakip … 8. Ağır Ceza Mahkemesine bilgi verildiği anlaşıldığından
Müdürlükçe yapılan işlem yerindedir. Ayrıca, bundan böyle yapılacak işlemlerde
talep yazılarının dikkatle incelenerek, yazı içeriğine uygun işlem yapılması
Medeni Kanunun 1007. Maddesi uyarınca hazine zararı doğmasının
engellenmesi açısından önem arz etmektedir.
17-İPOTEKLİ TAŞINMAZIN KAMULAŞTIRILMASI
… Köyü 613 parselde kayıtlı 1060, 64 m2 yüzölçümlü taşınmaz üzerinde …
Bankası lehine 90000 TL bedelle ipotek tescilli iken, bahse konu taşınmaz …
tarih 238 yevmiyeli işlemle Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından
kamulaştırılmıştır. Kamulaştırma işlemi sonrasında, … Bankasına yapılan
kamulaştırma işlemi hakkında bilgi verilmiş olmasına rağmen, söz konusu
ipoteğin terkini için … Bankasından yazı beklendiği anlaşılmıştır. 1467 sayılı
genelgenin "Kamulaştırma ile taşınmaz malın mülkiyeti tescilden önce
kamulaştıran idareye geçtiğinden taşınmaz malikinin ve taşınmaz üzerindeki
mülkiyetten gayri hak sahiplerinin hakları bedele dönüşmektedir. Bu nedenle,
taşınmaz mal üzerinde ipotek, haciz ve benzeri takyitler olsa bile, ilişiksiz olarak
kamulaştıran idare adına tescil edilmesi gerekir.” hükmü gereğince
kamulaştırma işlemini müteakiben söz konusu taşınmaz üzerinde bulunan
ipoteğin resen terkini sağlanmalıdır.
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide iştirak edilmiş olup, 1467 sayılı genelgenin
“…Ancak tescilinden sonra, kamulaştırma bedelinin ödenmesinde dikkate
alınmak üzere konunun ayrıntılı olarak kamulaştırma bedelinin yatırılmış olduğu
banka ile ipotek alacaklılarına haciz ve benzeri takyitleri koyduran kuruluşlara
ve kamulaştıran idareye bildirilmesi gerekir.” hükmü uyarınca, ilgililerine
bildirimde bulunulması gerekmektedir.
18-İMAR DÜZENLEMESİNE ALINMIŞTIR” BELİRTMESİNİN BELEDİYE
ENCÜMEN KARARI İLE KONULMASI VE TERKİNİ
- 8 -
… Tapu Kütüğü sayfa 78'in beyanlar sütununda mevcut "3194 Sayılı imar
Yasasının Uygulama Yönetmeliğinin 29. Maddesi gereğince düzenleme şerhi
verilmiştir. 17.9.2008-751 yev." Şeklindeki belirtme, … Belediye Başkanlığı İmar
ve Şehircilik Müdürlüğü'nün Bele-diye Başkan v. … imzalı … tarih … s.lı yazılarına
istinaden terkin işlemi yapılmıştır. Yazıda, terkine ilişkin Belediye Encümen
Kararından söz edilmemektedir. 2.11.1985 tarih 18916 m. Resmi Gazete'de
yayınlanan Arazi ve Arsa Düzenlemesi Hakkındaki Yönetmeliğin 29. maddesi
uyarınca Belediye Encümen Kararına dayalı olarak yapılan belirtme Belediye
Encümen Kararına dayanmayan yazıya istinaden terkin edilemeyeceğinden,
terkin işleminin dayanağı encümen kararının temin edilerek işleme sıhhat
kazandırılması gerekir. Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide iştirak edilmiştir.
19-İNTİFA HAKKININ TERKİNİNDE VERASET VERGİSİ İNTİKAL İLİŞİĞİ
… mahallesi 6 ada 17 parsel numaralı bahçeli kargir ev vasıflı taşınmazın 1/2
hissesinin intifa hakkı Süleyman … adına kayıtlı iken, Süleyman …’ ın 01.01.2013
tarihinde ölümü üzerine hissedarlardan çıplak mülkiyet sahibi Lütfiye …’in
talebine istinaden intifa hakkı ter-kini işlemi yapılmıştır. Ancak, Veraset ve
İntikal Vergisi ilişiği yönünden Vergi Dairesine ihbarda bulunulmamıştır. İntifa
hakkı sahibinin ölümü üzerine, intifa hakkının ilgili olduğu gayrimenkulün kuru
mülkiyet sahiplerine intikali ivazsız bir intikal olup, bu intikal nedeniyle veraset
ve intikal vergisinin aranılması gerekmektedir. Öncelikle, söz konusu intifa hakkı
terkinine ilişkin olarak Vergi Dairesine ihbarda bulunulması ve bundan böyle
benzeri hatalara yer verilmemesi gerekir. (TKGM 2013/9 Sayılı Genelgenin D/2.
Maddesi) Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkite iştirak edilmiştir.
20- İNTİKALEN GELEN VE PAYLI MÜLKİYET ŞEKLİNDE TESCİL EDİLEN
TAŞINMAZLARIN, TEVHİD İŞLEMİ SONRASINDA İFRAZ İŞLEMİNDE
HARÇ
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkite iştirak edilmemiş olup; İşlem, intikal sonucu
½’şer hisselerle malik olan Ersin … ve Refik …’in, … köyü 1233 ve 1235 parsel
numaralı taşınmazlarını tevhit işlemine müteakip ifrazen taksim işlemiyle 2215,
2216, 2217 parsellerin oluşturulması ve malikleri adına tescili işlemidir. Yargıtay
8. Hukuk Dairesi’nin 24.03.2009 tarih 6704E. 1294K. sayılı kararı “Dosya
arasında bulunan 160 ve 475 parsellere ilişkin tapu kaydına göre miras paylaşım
sözleşmesinin yapıldığı tarihte paylı mülkiyet şeklinde davacı ve davalı adına
kayıtlıdırlar. Evveliyatı tarafların ortak miras bırakanı … adına kayıtlı bulu-nan
taşınmazların önce eldeki davanın tarafları da dahil tüm mirasçıları adına sonra
davacı ve davalı adına paylı mülkiyet şeklinde intikal etmesiyle terekeye dahil
mal olmaktan çık-tığının kabulü gerekir. Bu açıklamalar karşısında, mirasçılar
arasındaki paylaşımı düzenleyen TMK’nın 676’ ncı maddesinin somut olayda
uygulanma yeri yoktur. Başka anlatımla, davacı ile davalı arasındaki paylaşım
TMK’nın 706, Borçlar Kanunu’nun 213 ve Tapu Kanunu’nun 26’ncı maddesi
- 9 -
hükümleri uyarınca resmi şekilde düzenlenmedikçe geçerli olmaz. Geçersiz bir
paylaşım sözleşmesine dayanılarak iptal ve tescil isteğinde bulunulamaz.
Davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerekir.” şeklinde olup, muristen
intikal eden taşınmazın ta-raflar adına paylı mülkiyet şeklinde tescil edildiği, bu
nedenle taşınmazın terekeye dahil mal niteliğini kaybettiği anlaşıldığından,
bahsi geçen Yargıtay 8. Hukuk Dairesi Kararı uyarınca tenkit maddemizde
belirtilen tevhit işlemi sonrasında da taşınmazın terekeye dahil mal niteliğinde
olduğu görüşüne iştirak edilmemiş olup, intikal sonucu paylı mülkiyet şeklin-de
hissedarlar adına tescil edilen taşınmazın, tevhit işlemiyle mirastan gelme
niteliği sona erdirildiğinden, ortaya çıkan taşınmazların ifrazen taksiminde
müdürlükçe alınan harç miktarı yerinde bulunmuştur.
21)-KAMULAŞTIRMA KANUNUN 7. MADDESİ BELİRTMESİNİN RESEN
TERKİNİ…. mahallesi avlulu kerpiç ev vasıflı 123 parselde (iştirak halinde) 3
hissedarın hissesi diğer 2 hissedar adına ve iştirak halinde pay temliki kaydıyla
tescil işlemi yapılmıştır. Tapu Kütüğü beyanlar bölümünde "Kamulaştırma Şerhi;
27.02.1985 tarih Yevmiye 41" belirtmesi bulunmakta olup, gerek söz konusu
belirtmede ve gerekse dosyasında kamulaştırmanın ilgili yasanın hangi
maddesine istinaden yapıldığına dair bir açıklamanın bulunmadığı anlaşıl-
maktadır. Müdürlükçe 12.04.2013 tarihli 90 sayılı yazıyla konuya açıklık
getirilmesi sorulmuş ve kamulaştırmayı yapan … Belediye Başkanlığının
30.04.2013 tarihli ve 156 sayılı cevabı yazılarında "kamulaştırmanın 2942 sayılı
kanunun 7. maddesine göre yapılmış olduğu ve taşınmaz üzerinden terkin
edilemeyeceği" cevabı verilmiştir. Bu cevap üzerine, Müdürlükçe, 10.07.2013
tarihli ve 140 sayılı yazı yazılarak, 2942 sayılı kanunun 7. maddesi uyarınca
belediye lehine yapılan işlemde 2942 sayılı kanunun mülga 13. maddesine göre
kamulaştırma kararının ilgilisine tebligatının yapılıp yapılmadığının bildirilmesi
ve 2942 sayılı kamulaştırma kanunda bazı maddelerin değiştirilmesini ve bazı
maddelerine yeni fıkralar eklenerek yeniden düzenlenmesini öngören 4650
sayılı kanun uyarınca işlem yapılacağı bildirilmiştir. 2942 sayılı kamulaştırma
kanunun 7. ve 31/b maddesi gerek işlem ve gerekse yap-tırım açısından farklı
uygulamaları içermektedir. Sakıncaları da dikkate alındığında çok geç kalınmış
bir işlem olmakla birlikte, belediye başkanlığının söz konusu kamulaştırmanın
2942 sayılı yasanın 7. maddesine göre yapıldığına dair cevabı üzerine, yevmiye
kaydı alına-rak, mevcut belirtmenin terkin edilmesi ve 7.madde uyarınca
yapıldığına dair belirtmenin yapılması ve pay temliki işleminden sonrada aynı
madde uyarınca yapılan işlemin kamulaş-tırmayı yapan belediye başkanlığına
bildirilmesi gerekirdi. Öncelikle mevzuata uygun işle-min ikmalini müteakip,
belediye başkanlığınca verilecek cevapta dikkate alınarak, TKGM 1467 sayılı
Genelgeye ek 2000/10 sayılı Genelge uyarınca nihai işlemin yapılması gerek-
mektedir. Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkite kısmen iştirak edilmiş olup,
konuya ilişkin olarak tenkit konusu maddenin, … Tapu Müdürlüğü'nün
- 10 -
12.04.2013 tarihli, 90 sayılı yazısı ile ten-kite konu kamulaştırma şerhinin
Kanunun hangi maddesine istinaden yapıldığı hususunun soru konusu edildiği,
bu yazıya istinaden … Belediye Başkanlığından alınan 30/04/2013 ta-rihli ve 156
sayılı cevabi yazıda, kamulaştırma şerhinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu-
nun 7. maddesine göre yapıldığı ve şerhin taşınmaz üzerinden terkin
edilmeyeceği hususu-nun bildirildiği, bu defa Müdürlükçe tebligata ve 4650
sayılı Kanun uyarınca işlem yapılaca-ğına ilişkin 10.07.2013 tarihli, 140 sayılı
yazının yazıldığı, … Belediye Başkanlığından alınan 07.08.2013 tarihli 329 sayılı
cevabi yazıda ise, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 7. mad-desine göre
taşınmaz üzerinde bulunan kamulaştırma şerhinin, Kanunun mülga 13. madde-
sine göre ilgilisine tebligatının yapılmadığı hususunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere 2942 sayılı Kanunun 4650 sayılı Kanunla 7. maddesinin 3. Fıkrası
"2942 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasının son cümlesi aşağıdaki
şekilde de-ğiştirilmiştir. İdare tarafından, şerh tarihinden itibaren altı ay içinde
10 uncu maddeye göre kamulaştırma bedelinin tespitiyle idare adına tescili
isteğinde bulunulduğuna dair mahke-meden alınacak belge tapu idaresine ibraz
edilmediği takdirde, bu şerh tapu idaresince re-sen sicilden silinir." hükmünde,
aynı Kanunun Geçici 1. maddesi ise "...Bu Kanunun yürürlü-ğe girdiği tarihte,
kamulaştırma kararı alınmış ancak henüz tebligata çıkarılmamış kamulaş-
tırmalarda bu Kanun hükümleri, diğerlerinde önceki hükümler uygulanır."
hükmündedir.
Genel Müdürlüğümüzün 03/08/2001 tarihli, Kamulaştırma Kanunu (1467 sayılı
Ge-nelgeye Ek) Konulu, 2001/10 sayılı Genelgesinin (A) maddesi "2942 sayılı
Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasının son cümlesi, "İdare tarafından, şerh
tarihinden itibaren altı ay içinde 10 uncu maddeye göre kamulaştırma bedelinin
tespitiyle idare adına tescili isteğinde bulunulduğuna dair mahkemeden
alınacak belge tapu idaresine ibraz edilmediği takdirde, bu şerh tapu idaresince
resen sicilden silinir" şeklinde değiştirildiğinden, bundan böyle be-lirtme
yapıldığı tarihten itibaren altı ay içinde, 10 uncu maddeye göre, kamulaştırma
bedelinin tespitiyle idare adına tescili isteğinde bulunulduğuna dair taşınmaz
malın bulundu-ğu yer asliye hukuk mahkemesinden alınacak belgenin
(mahkeme müzekkeresi) kamulaş-tırmayı yapan idarece ibraz edilmemesi
halinde, bu taşınmaz malla ilgili olarak gelecek herhangi bir işlem talebi
sırasında aynı tarih ve yevmiye ile, herhangi bir işlem talebi olma-dan tespiti
halinde ise yevmiyeye alınmak suretiyle tapu kütüğünün beyanlar hanesinde bu-
lunan belirtmenin harç tahsil ettirilmeksizin resen sicilden terkin edilerek,
işlem sonucun-dan kamulaştırmayı yapan idareye bilgi verilmesi gerekir."
şeklinde, anılan Genelgenin (K) maddesinin 3. fıkrası ise "...Pişer taraftan,
taşınmaz malın üzerinde 7 nci madde uyarınca belirtme yapılmış ise, M.
K.'nün 934/2 nci maddesi uyarınca, kamulaştırmayı yapan idare-ye tebliğ
tarihinden itibaren 30 günlük süre verilerek, bu süre zarfında idarece mülga 13.
Madde uyarınca tebligatın yapıldığının bildirilmesi halinde önceki hükümler
doğrultusunda, tebligatın yapılmadığının bildirilmesi yada bu süre zarfında
- 11 -
cevap verilmemesi halinde tebligat yapılmamış kabul edilerek adı seçen
Kanunla değiştirilen hükümler dikkate alına-rak işleme yön verilmesi
gerekmektedir." şeklinde düzenlenmiştir.
Buna göre; ….. Belediye Başkanlığı'nın 30/04/2013 tarihli ve 156 sayılı yazısı ve
07/08/2013 tarihli ve 329 sayılı yazısından, 2942 sayılı Kamulaştırma
Kanununun 7. madde-sine göre şerh verildiği ve 2942 sayılı Kanunun mülga 13.
maddesine göre de ilgilisine tebli-gatın yapılmadığı anlaşılan 27.02.1985 tarihli,
41 yevmiye numaralı işlemde, bu aşamada, söz konusu şerhin 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanunu ve 2001/10 sayılı genelgenin söz konu-su hükümleri
gereğince resen terkin edilmesi ve işlemin sonucundan ilgili idareye bildirim-de
bulunulması gerekmektedir.
22-KAMULAŞTIRMA
NEDENİYLE
İFRAZ
İŞLEMLERİNDE
HARÇ(BELEDİYE)
… mahallesi 5221 parsel numaralı tarla vasıflı 8157, 85 m2 yüzölçümlü taşınmaz
çe-şitli oranda hisselerle 4 hissedar adına kayıtlı iken, … Belediyesinin hizmet
alanı kamulaştır-ması nedeniyle, taşınmazın 1379, 30 m2 yüzölçümlü tarla
vasıflı 11336 parsel ve 6778, 55 m2 yüzölçümlü tarla vasıflı 11337 parsel olarak
ifrazı yapılmıştır. Kamulaştırılacak kısım 1379, 30 m2 yüzölçümlü 11336
numaralı parseldir. Ancak ifraz işleminden, taşınmazın 8157, 85 m2' lik
tamamının emlak vergi değeri olan 408.000 TL üzerinden Binde 11,38 ora-nında
4.643,04 TL harç alınmıştır. Oysa kamulaştırmayı yapan idare ( … Belediyesi )
Harçlar Kanunu uyarınca harçtan muaf olduğundan kamulaştırma nedeniyle
ifraz işleminden harç alınmaması gerekirdi. Öncelikle, söz konusu 4.643,04 TL'
lık harcın … Belediyesi'ne iade edilmesi ve bundan böyle, kamulaştıran idare
harçtan muaf ise kısmi kamulaştırma nede-niyle yapılacak ifraz işleminden harç
alınmaması, eğer kamulaştıran idare harçtan muaf de-ğilse, Tasarruf İşleri
Dairesi Başkanlığının 31.03.1986 tarih ve 4-1-13-2-1751 - 1762 sayılı Genel
Talimatı uyarınca, taşınmazın tamamının emlak vergi değeri üzerinden değil,
kamu-laştırılan kısmının emlak vergi değeri üzerinden harç tahakkuk ve tahsil
edilmesi gerektiği bilinmeli ve hatalı uygulamalardan kaçınılmalıdır. Tapu
Dairesi Başkanlığınca tenkide iştirak edilmiştir.
23- KAMULAŞTIRMA (RESEN- SATIN ALMA SURETİYLE)(Karayolları)
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkite iştirak edilmiş olup, Karayolları Genel
Müdürlüğü … Bölge Müdürlüğünce … Tapu Müdürlüğüne yazılan 22.03.2013
tarihli, 34139 sayılı ya-zıda özetle; 5999 sayılı Kanun kapsamında kalan
parselde, Genel Müdürlüğümüzün 3612 sayılı Genel Duyurusu gereğince
anlaşma tutanağına göre resen terkin ve tescil işleminin yapılması hususunun
bildirildiği, Müdürlükçe işleme esas alınan satın alma tutanağında ise 2942 sayılı
Kanunun 8. maddesine dayanılarak anlaşmaya varıldığı ve 45 gün içerisinde be-
delin ferağ verilmesi şartıyla ödeneceği hususunun belirtildiği, dolayısıyla işlem
talebinde çelişkinin olduğu anlaşılmıştır. Bilindiği üzere Genel Müdürlüğümüzün
- 12 -
11.05.2011 tarihli 3612 sayılı Genel Duyurusu, Kamulaştırma Kanunun geçici 6'
ncı maddesi kapsamındaki iş-lemlerde izlenecek usul ve esasları düzenlemiş
olup, anılan genel duyuruda kanun hükmü-nün resen terkin ve tescil yetkisi
içermesi ve kamulaştırma işleminin bir tescilsiz edinim ol-ması nedeniyle bu
türden işlemlerde ilgili İdarenin uzlaşma tutanağı ve uzlaşma koşullarını içeren
sözleşmenin onaylı örneği ile parsel ve malik bilgilerini içerir üst yazının
aranması gerektiği belirtilmiştir. Buna göre, işlemin anılan genel duyuru
kapsamında gerçekleştirip gerçekleştirilemeyeceği hususunun ilgili kurumla
yapılacak yazışma kapsamında açıklığa ka-vuşturulması; genel duyuru
kapsamında gerçekleştirilmesi gerektiğinin anlaşılması halinde uzlaşma tutanağı
ile uzlaşma koşullarını içeren sözleşmenin temin edilerek işleme sıhhat
kazandırılması
veya
talebin
anılan
genel
duyuru
kapsamında
karşılanamayacağının anlaşıl-ması halinde ise 2942 sayılı Kanunun 8'inci
maddesi gereğince resmi senet düzenlenerek gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
24-KAT İRTİFAKINDAN KAT MÜLKİYETİNE RESEN GEÇİŞTE CİNS
DEĞİŞİKLİĞİ HARCI
… mahallesi 1046 ada 418 parsel üzerinde 24.12.2010 tarih 6750 yevmiye ile
kat irti-fakı tesis edildikten sonra; bahse konu taşınmazda bulunan 26 bağımsız
bölümde, 16.08.2012 tarih 6128 yevmiye ile kat irtifakından kat mülkiyetine
geçiş ve cins değişikliği işlemi yapılmıştır. İşlem dosyası incelendiğinde, işlemin
resen yapıldığı anlaşıldığından her-hangi bir cins değişikliği ücreti alınmadığı
tespit edilmiştir. 634 Sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesine göre, 29.06.2009
tarihli 5912 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kat irtifakı kurulan
işlemlerin resen kat mülkiyetine geçebileceği belirtilmesine rağmen, bahse
konu kat irtifakı işleminin 24.12.2010 tarihinde kurulması nedeniyle, 136,15 x
26 = 3539, 90 TL cins değişikliği ücreti konusunda ilgili vergi dairesine bildirimde
bulunulmalıdır. (Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce kat irtifakı kurulmuş
ve üzerindeki yapılar tamamla-nıp yapı kullanma izin belgesi alınmış yapılarda,
kat irtifakına sahip ortak maliklerden biri-nin başvurusu veya yapı kullanma izin
belgesinin yetkili idarece tapu idaresine gönderilmesi üzerine zorunlu deprem
sigortası poliçesi dâhil başkaca hiçbir belge aranmaksızın kat mül-kiyetine resen
geçilir. Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkite iştirak edilmiştir.
25-KAT MÜLKİYETİ/KAT İRTİFAKINDA MİMARİ PROJEDE BAĞIMSIZ
BÖLÜMLERİN NUMARALANDIRILMASI
… mahallesi 95/36 numaralı parselde kayıtlı taşınmaz maliki adına kayıtlı iken
anılan yevmiyeli işlem ile kat irtifakından tescili gerçekleştirilmiştir. Taşınmaz
hakkında düzenle-nen mimari projede ve tescil istem belgesinde 4. kat 7
numaralı meskenden sonra zemin kat 8 numaralı dükkanın belirtildiği ve bu
şekilde tescilin gerçekleştirildiği görülmektedir. Gerek 634 Sayılı Kat Mülkiyeti
Kanunu'nun 12/1-a maddesi "... bağımsız bölümlerin... bir-den başlayıp sırayla
giden numarası" hükmü gereği gerekse Adres ve Numaralandırmaya İlişkin
- 13 -
Yönetmeliğin apartman, resmi bina, otel ve iş hanlarının iç kapılarının
numaralandı-rılması başlıklı 31. maddesine göre apartmanlarda bodrum kattan
itibaren l'den başlamak üzere bütün dairelere sıra ile bağımsız numaralar
verileceği hüküm altına alınmıştır. Ancak anılan işlemde tapu siciline sekiz
numara zemin kata verilmiştir. Mevzuata aykırı olarak dü-zenlenen projeye
istinaden yapılan hatanın Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün 2011/3 sayılı
genelgesi doğrultusunda talep olması halinde düzeltilmesinin sağlanması ve
uygula-mada bu hususa bundan sonra dikkat edilmesi gerekmektedir.
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide kısmen iştirak edilmiş olup; projedeki
numara-landırmanın doğru ya da yanlış yapıldığı ayrımına gidilmeksizin fiili
kullanım durumu ile ta-pu kayıtlarının dayanağını oluşturan mimari projedeki
bağımsız bölüm numaralarının veya vaziyet planında gösterilen blokların blok
numaralarının farklılıklar gösterdiği durumlarda, 2011/3 sayılı Genelgemiz ile
bağımsız bölüm numaralarının ve blok numaralarının düzeltile-bilmesi olanağı
getirilmiş olup; fiili durum ile projenin farklılık göstermediği durumlarda,
numaralandırmanın yanlış yapıldığı belirtilerek anılan genelge gereğince
düzeltme olanağı bulunmamaktadır. Buna göre, söz konusu işlemde fiili durum
ile projedeki bağımsız bölüm numaralarının farklılık gösterdiğinin tespiti halinde
düzeltmenin; 2011/3 sayılı genelge doğ-rultusunda, kadastro birimince
düzenlenen ve belediyece onaylanan teknik rapora istina-den, kat maliklerinin
talebi veya kat malikleri kurulu kararına istinaden yöneticinin talebi ile
yapılması mümkündür.
26-KAT İRTİFAKI/KAT MÜLKİYETİ İŞLEMİNDE MİMARİ PROJEDE ARSA
PAYLARI İLE ORANLI DEĞERLERİN GÖSTERİLMESİ
… mahallesi 144 Ada l Parsel taşınmaz üzerine kat irtifakı tesis edilmiştir. İşleme
esas alınan projede bağımsız bölümlerde arsa paylarının gösterilmiş olan
değerlerinin belirtil-mediği ve ayrıca işlem nedeniyle yapı ruhsatı almak
suretiyle dosyasına eklenilmiş olduğu anlaşılmıştır. 2009/14 sayılı Genelgenin
2.maddesinde belirtildiği üzere inşaat projelerinde hesaplanan değerleriyle
birlikte arsa paylarının gösterilmiş olması aranılmalı ve 634 sayılı Kanunun
12.maddesinde sayılmayan yapı ruhsatının istenilmemesi ve ibraz edilmesi
halin-de de i l g i l i s i n e iade edilmesi gerekir,
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide kısmen iştirak edilmiş olup, Tapu ve
Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu ve Kadastro Kurulu'nun 17.10.2011 tarih 5
nolu kararı; "634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunun 3. maddesinin 2. fıkrası ve 12/a
maddeleri uyarınca tapu müdürlüklerin-de kat mülkiyeti ve kat irtifakı tesisi
işlemlerinde, ibraz edilen mimari projelerde bulunması gerekli bilgiler içerisinde
bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle
oranlı arsa paylarının olması gerektiği, ayrıca arsa paylarının hesaplanmasına
esas teşkil eden değerlerin belirtilmesine gerek bulunmadığı kanaatine
varılmış..." şeklin-dedir. Bu sebeple mimari projede arsa paylarının gösterilmesi
- 14 -
yeterli olup ayrıca arsa paylarının hesaplanmasına esas teşkil eden değerlerin
belirtilmesine gerek yoktur.
27-KAT İRTİFAKINDAN KAT MÜLKİYETİNE RESEN GEÇİŞTE DASK,
DÖNER SERMAYE ÜCRETİ
… mahallesi 1046 ada 418 parsel üzerinde 24.12.2010 tarih 6750 yevmiye ile
kat irti-fakı tesis edildikten sonra; bahse konu taşınmazda bulunan 26 bağımsız
bölümde, 16.08.2012 tarih 6128 yevmiye ile kat irtifakından kat mülkiyetine
geçiş ve cins değişikliği işlemi yapılmıştır. İşlem dosyası incelendiğinde, döner
sermaye ücreti alınmadığı ve kat irtifakından kat mülkiyetine geçiş ve cins
değişikliği işleminin re'sen yapıldığı anlaşıldı-ğından maliklerden herhangi bir
talep olmaksızın ve tescil istem belgesi düzenlenmeksizin işlemin tamamlandığı
anlaşılmış ve 587 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesi uyarınca
zorunlu deprem sigortasına ilişkin herhangi bir poliçe veya belgeye
rastlanılama-mıştır. Eksiklikler giderilmelidir.
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkite iştirak edilmemiş olup yapılan açıklama;
2009/14 sayılı Genelgemiz “1- 5912 sayılı Kanun değişikliği ile; Kat
İrtifakından Kat Mülkiyetine ge-çişte, "zorunlu deprem sigortası poliçesi"
(DASK) ile ilk defa "Kat İrtifakı" ya da "Kat Mülki-yeti" kurulmasında "noter
tasdikli liste" istenilmesi uygulaması kaldırılmıştır. 2-…Kat irtifakı-na sahip
ortak maliklerden birinin başvurusu veya yapı kullanma izin belgesinin yetkili
ida-rece (Belediye sınırları içinde Belediyelerce, Belediye sınırları dışında
Valiliklerce)
Kadastro
Müdürlüğüne
gönderilmesi
üzerine
Kadastro
Müdürlüğünce "tescil bildirimi (beyanname)" tanzim edilerek Tapu Sicil
Müdürlüğüne gönderilecektir. Tapu Sicil Müdürlüğünce başkaca bir belge
istenmeden resen kat mülkiyetine geçilecektir.” şeklinde düzenlenmiş olup,
26.08.2009 tarihli, 3845 sayılı Genel Duyurumuz ile de “ …1-Kat irtifakına
sahip ortak ma-liklerden birinin başvurusu veya yapı kullanma izin belgesinin
yetkili idarece tapu idaresine gönderilmesi üzerine zorunlu deprem sigortası
poliçesi dahil hiçbir belge aranmaksızın kat mülkiyetine resen geçilmesi, 2-
Değiştirilen yasa söz konusu işlemin idarece resen gerçek-leştirmesini esas
aldığı dikkate alınarak bu işlem esnasında herhangi bir şekilde iş sahiple-rinden
döner sermaye ücreti talep edilmemesi…” şeklinde uygulamaya yön
verildiğinden, Müdürlükçe yapılan işlem yerinde görülmüştür.
28-KESİNLEŞMİŞ MAHKEME KARARININ İNFAZI ESNASINDA İHTİYATİ
TEDBİRİN TERKİNİ
… Mah. 103 ada 15 parselde Mehmet ve Ahmet … kardeşler adına kayıtlı
1065/2805'şer den toplam 2130/2805 payın iptali ile muris Ali …' nin hissesinin
tamamı 3 pay üzerinden veraset ilamına göre mirasçılar adlarına tapuya kayıt
ve tesciline karar verile-rek işlemin infazı tapu Müdürlüğünde gerçekleşmiş ve
tapu iptal ve tesciline yönelik … Asliye1. Hukuk Mahkemesinin 123 E.-
123K.sayılı kararın olduğuna dair beyanlardaki belirt-me hükmen tescil işlemi
- 15 -
olan 14.02.2013 ve 939 yevmiyeli muamele ile suçlanmış olmasına rağmen aynı
mahkemece daha önce konulmuş bulunan 13.06.1995 tarih ve 1928 yevmiyeli
ihtiyati tedbir karan halen tapu kütüğünde varlığını korumaktadır. 6100 sayılı
Hukuk Muha-kemeleri Kanununun İhtiyati tedbiri tamamlayan işlemler başlığı
altındaki 397/2. maddesi "İhtiyati tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği
takdirde, nihai kararın kesinleşmesine kadar devam eder" hükmünde olup,
ihtiyati tedbirin devamı yönünde herhangi bir karar hü-kümde yer almadığından
kesinleşen mahkeme kararına göre aynı işlemle de terkin edilmesi gerekirdi.
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide iştirak edilmiş olup, 6100 sayılı Hukuk
Muhake-meleri Kanunu'nun 397' nci maddesinin 2' nci fıkrasında, "İhtiyati
tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği takdirde, nihai kararın kesinleşmesine
kadar devam eder" hükmü yer al-dığından, kesinleşmiş mahkeme kararının
infazı esnasında, mahkeme kararında aksi belirtil-mediği takdirde, o dava
nedeniyle taşınmaz üzerinde daha önce tesis edilmiş olan ihtiyati tedbirin ilgili
mahkemeden terkin yazısı talep edilmeksizin resen terkin edilmesi, Mahkeme
kararının infazı durumu dışında, tapu siciline konmuş ihtiyati tedbir kaydının
terkini için, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 397' nci maddesinin
3'üncü fıkrasında yer alan, "Tedbir kalkmış veya kaldırılmış ise bu husus ilgili
yerlere bildirilir" hükmü gereği ilgili mahkeme tarafından tapu müdürlüğüne
ihtiyati tedbir kararının kaldırılmış olduğunu bildi-ren müzekkere gönderilmesi
gerekmektedir.
28-KORUNMASI GEREKLĠ KÜLTÜR VARLIĞI BELĠRTMESĠ
HAKKINDA
… Köyü 381 ve 382 parsel numaralı taşınmazlara Korunması Gerekli Kültür
Varlığı şerhi verilmiştir. İşleme esas alınan yazının Kültür ve Turizm Bakanlığı
… Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün … tarih … sayılı
… Kaymakamlığına hitaplı yazısının Kaymakamlıkça havale edilmesi üzerine
kütükte gerekli belirtme yapılmasına rağmen taşınmazın hangi gruba girdiği
belirtilmemiştir. 2010/10 sayılı Genelge gereğince 2863 sayılı Kanunun
7.maddesi ve Yönetmelik hükümlerine göre Kültür ve Turizm Bakanlığı ile
Vakıflar Genel Müdürlüğünce tespit edilen Korunması Gerekli Taşınmaz ve
Kültür Varlıklarını Koruma Kurulunca tescil edilip ilan edilmesinden sonra
Mahalli Mülki Amirin bildirisi üzerine bu taşınmaz malların Tapu Kütüğünün
beyanlar hanesine "Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığıdır." şeklinde
belirtme yapılacağı Kanunun 18. maddesi uyarınca hangi gruba girdiğinin
beyanlar hanesinde belirtilmesi gerekeceği öngörülmüş olduğundan eksikliklerin
giderilerek bundan sonra genelge hükmünce hareket edilmelidir. Tapu Dairesi
BaĢkanlığınca tenkide iĢtirak edilmiĢtir.
28-KÖY
TÜZELKĠġĠLĠKLERĠNE
AĠT
TAġINMAZLARIN
BAĞIġ YAPILAMAYACAĞI
- 16 -
… Köyü 186 parsel sayılı taşınmaz köy tüzelkişiliği adına kayıtlı iken
yemekhane, mut-fak yapılmak şartıyla Yusuf … 'a bağışlanmıştır. Bağışa ilişkin
492 sayılı Harçlar Kanunun 4 sayılı tarifenin 4/a fıkrası gereğince 178,20 TL
bağış harcı tahsil edilmiştir. Ayrıca Veraset ve İntikal Vergisi yönünden
Malmüdürlüğüne bildirimde bulunulmadığı görülmüştür. 492 sayılı Harçlar
Kanunun "Harçtan müstesna tutulan işlemler" başlıklı 59. maddesi " a) Genel ve
katma bütçeli dairelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerin iktisap
edecekleri gayri menkullerin ve sair ayni hakların tescili, şerhi gerektiren
işlemleri ve bunların terkinleri... j) a, e ve f bentlerinde belirtilen şekilde iktisap
olunan gayrimenkullerin herhangi bir şekilde başkalarına devir ve ferağı,
Yukarıda yer alan istisnalara ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve
istisnalara ilişkin hükümler saklıdır. " hükmündedir. Bundan böyle, Köy tü-zel
kişiliklerinin taşınmaz devir işlemlerinde harçtan müstesna olduğunun bilinmesi,
vera-set ve intikal ilişiği yönünden Malmüdürlüğüne bildirimde bulunulması,
gerekir.
Tapu Dairesi BaĢkanlığınca yapılan açıklama; … İlçesi, … Köyü, 186 parsel
numaralı taşınmaz, köy tüzel kişiliği adına kayıtlı iken yemekhane, mutfak
yapılmak şartıyla Yusuf …‟a bağışlanmış olup, işlem köy tüzelkişiliğinin bağış
işleminde harçtan muaf olduğu yönünde Müfettişlikçe tenkide alınmıştır. Bahsi
geçen durum, Başkanlığımızın ilgi yazısında “…Kanun kapsamında köy tüzel
kişiliklerine taşınmaz satış verildiği, ancak köy tüzel kişiliklerinin bağış
yapabilmeleri konusunda tereddüde düşüldüğü…” şeklinde İçişleri Bakanlığı,
Mahalli İdare-ler Genel Müdürlüğü‟ne soru konusu yapılmış olup, konu ile ilgili
olarak Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü‟nden alınan ilgi yazı sonucunda;
442 sayılı Köy Kanunu‟nun 44. maddesinde “… İhtiyar Meclisi bu Kanunun 13
ve 14 üncü maddelerinde yazılı mecburi ve ihtiyari işleri yapmak için lüzumu
halinde köy sınırı içindeki gayrimenkulleri değer pahasiyle satın alır. Mal sahibi
razı olmazsa köyün bağlı bu-lunduğu kaza veya vilayet idare heyeti işi gözden
geçirir. İdare heyetinin kararına söz yok-tur.” hükmü yer almakta olup, ilgili
Kanunda köye ait taşınmazın bağışlanması ile ilgili her-hangi bir hüküm
bulunmamaktadır. Bu çerçevede köy tüzel kiĢiliklerine ait taĢınmazların bağıĢ
yapılamayacağı dolayısıyla, 10.01.2012 tarih ve 12 yevmiye numaralı bağış
işlemi için Tapu Sicili Tüzüğü‟nün 85‟inci maddesi (Yeni TST 74. md) olan
“…Kütük üzerinde belgelere aykırı tescil veya yazımın düzeltilebilmesi için
ilgililerin yazılı olurunun alınması ve yevmiye defterine kaydedilmesi gerekir.
Belgeye aykırı yazımın veya tescilin düzeltilmesine, ilgililer-den birisinin yazılı
oluru olmazsa, müdür defterdarlık veya mal müdürlüğünden düzeltme için dava
açılmasını, talep eder. Hazine avukatı bulunmayan yerlerde bu düzeltmeler için
müdürlük tarafından re'sen dava açılır…” hükmü işletilerek, taşınmazın köy
tüzelkişiliği adı-na yeniden tescilinin sağlanması gerekmektedir.
29-MAHKEME KARAR SURETLERĠNĠN TASDĠKĠ
… tarih ... yevmiyeli intikal işleminde kullanılan … Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...
tarih … Esas ... karar nolu veraset kısmin fotokopisinin aslı gibidir yazılıp mühür
basıldığı ve mah-keme de görevli memur tarafından V.H.K.İ. 12345 yazılarak
- 17 -
tasdik edildiği görülmüştür Hukuk Muhakemeleri Kanunu"na göre mahkeme
kararlarının hakim tarafından tasdiki gerekmektedir. Bundan böyle mahkeme
kararlarının “aslı gibidir” tasdik edilmesinde dikkat edilmelidir.
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkite kısmen iştirak edilmiş olup; Hukuk
Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 58. maddesinin 7. fıkrası "Suretler yazı
işleri müdürü tarafından aslına uygunluğu belirtilip onaylanarak verilir"
hükmündedir. Buna göre, mahkeme kararlarının hâkim tarafından tasdiki
gerekmekle birlikte, karar suretlerinin aslı gibidir olarak tasdik edilmesinde yazı
işleri müdürünün onayı yeterli olup, ayrıca hâkim tarafından tasdikine gerek
bulunmamaktadır.
30-MUHDESAT TERKİNİ- MALİK İLE MUHDESAT SAHİBİNİN AYNI
KİŞİDE BİRLEŞMESİ DURUMU
… tarih … yevmiye numaralı Cebri Satış İşlemi …134 Ada l nolu parsel Ayşe,
Meryem, Fatma Binnaz, Aslı, Ahmet ve Metin … adlarına 1/7 şer pay olarak
kayıtlı iken, ortaklığın gi-derilmesi davası sonucunda tüm hisseler Metin …' e
cebri satış yoluyla satılmıştır. Ancak parsel üzerinde taşınmazı cebri satış
suretiyle satın alan Metin …' in bu yerde "A ye B harfi gösterilen betonarme
evin Metin …' e ait" olduğu şeklinde bir muhdesat beyanı da mevcut-tur.
Muhdesat sahibi ile arazi sahibinin aynı kişi olması durumu gerçekleştiği için
yani bu sıfatların herhangi bir nedenle birleşmesi halinde talep olmasa dahi bu
hak Müdürlükçe terkin edilir. Tapu Müdürlüğünce TMK 1027. Maddesi gereği
resen terkin edilerek ilgilisine 1019. Madde uyarınca bildirimde bulunulması
gerekir. İzaleyi Şüyu Satış memurluğunun tescili içeren yazısındaki "taşınmazın
üzerinde bulunan muhdesatları da kapsayacak şekilde tescil edilmesi" hususu
daha önce Beyanlarda mevcut olan muhdesat belirtmelerini kapsa-makta olup,
muhdesatlar terkin edildiği zaman kişi arazi ile birlikte arazinin üzerindeki A ve
B harfi ile gösterilen mülkiyetlerin sahibi de olmaktadır. Sonuç itibariyle Cebri
Satışa ait üst yazıdaki amaçlanan hedef de gerçekleşmektedir.
Tapu Dairesi BaĢkanlığınca tenkite iĢtirak edilmemiĢ olup yapılan açıklama;
…tarih ve … yevmiye numaralı cebri satış işleminde söz konusu taşınmazın
tapu kütüğü sayfasının be-yanlar hanesinde mevcut "A harfi ile gösterilen ahşap
ev ve B harfi ile gösterilen betonar-me ev … oğlu Metin …' e aittir." şeklindeki
belirtmenin terkin edilmesi yönündeki müfettiş tenkitine yönelik olarak; Söz
konusu satış işlemi ile muhdesat sahibi ile arazi sahibi aynı kişi olmuştur. Arazi
sahibi ile muhdesat sahibinin birleştiği bu tür işlemlerde taşınmazın beyan-lar
hanesindeki belirtme terkin edilir. Ancak beyanlardaki bu belirtmenin terkin
edilmesi ile birlikte yapının varlığı da yok sayılacaktır. Bu tür terkinlerde dikkat
edilecek husus; Muhdesata konu olan varlığın arazide var olup olmamasıdır.
Muhdesat konusu kadastro ça-lışmalarında gösterilen yapının mevcut olması
halinde mülkiyette tek kişinin olduğuna göre muhdesattan bahsedilmesi söz
konusu olmayacağından bu durumda taşınmazın vasfının zemine uygun hale
getirilip sicillere yansıtıldıktan sonra beyanlardaki belirtmenin terkin edilmesi
gerekmektedir. Yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, taşınmazın vasfı
- 18 -
"betonarme ve ahşap ev" olarak tashih edildikten sonra beyanlardaki belirtmenin
terkin edilmesi gerekmektedir
31-MUHDESATIN TERKĠNĠ
…. köyü 123 ada 12 parselde Cengiz … adına kayıtlı taşınmazın kaydedildiği
tapu kü-tük sayfasının beyanlar sütununda kayıtlı “Bu yer üzerindeki zeytin
ağaçları zilyet bulunan Halil … aittir” muhdesatın terkin edilmesinden tescil
olunmuştur. Terkin işleminin taşın-maz maliki Cengiz …‟ in talebiyle Kadastro
Lisanslı Harita Kadastro Mühendislik Bürosunca düzenlenen tescil bildirimine
dayanılarak yapılmıştır. Kadastro çalışmaları sırasında arazi üzerinde
malikinden bir başka kimseye ait muhdesat bulunması halinde bu husus, sahibi,
cinsi ve yapım tarihi belirtilmek kaydıyla medeni kanunun yürürlük tarihi olan
1926 yılından önce yapılmış veya araziye dikilmiş muhdesatların başkasına
devri mümkündür.
Bilindiği gibi; 1926 yılından sonra yapıldığı veya dikildiği/anlaşılan
muhdesatların ise arazi sahibinden bir başkasına devri mümkün değildir.
Muhdesat sahibi bu hak ortadan kal-kıncaya kadar hakkını kendisi kullanabilir,
kiraya da verebilir. Ancak satacak oldu mu sadece arazi sahibine satabilir veya
bağışlayabilir. Hak sahibinim ölümü ile bu hak sona ermiş sayıl-maz. Mirasçılar
bu "hakkı kullanmaya devam edebilirler. Bu hakkın arazi sahibine devri için
resmi senet düzenlemeye gerek yoktur. Zira ayni bir hak değildir. Muhdesat
sahibi veya mi-rasçılarının talebi tescil istem belgesine geçirilerek haktan bedelli
veya bedelsiz feragat yo-luyla terkin yapılır. Muhdesat sahibi ile arazi sahibinin
aynı kişi olması, yani bu sıfatların herhangi bir nedenle birleşmesi halinde talep
olmasa dahi bu hak müdürlükçe terkin edilir. Diğer yandan, zeytin ağacı, ev,
ahır gibi üzerinde muhdesat bulunan taşınmaz malda malik muhdesat sahibinin
haklarını etkileyecek şekilde cins değişikliği yaptıramaz. Ancak cins de-ğişikliği
muhdesatı etkilemiyorsa cins değişikliği talebinin karşılanması gerekir. Örneğin,
Üzerinde ahşap ev bulunan tarla vasıflı taşınmaz malda ahşap ev başkasına ait
bir muhdesat ise, malik muhdesat sahibinin muvafakati olmadan "üzerinde ahşap
ev bulunan bağ" şeklinde cinsini değiştirebilir. Ancak, sadece "bağ" yada arsa
yaptırabilmesi için muhdesat sahibinin muvafakati ile öncelikle muhdesatın
terkini gerekir.
Yukarıda etraflıca açıklandığı üzere muhdesatın terkini ancak muhdesat sahibi
veya mirasçılarının haktan be-delli veya bedelsiz feragat etmeleri halinde
mümkün olabilecektir. Söz konusu muhdesatın yapılan işlem gibi terkini bir
takım sorunları da yanında getirecektir. Çünkü söz konusu muhdesat arazi
sahibinin talebi ile düzenlenen tescil bildirimine dayanılarak terkin edilmiş ve
muhdesat sahibine tebligat yapılmamıştır. Anılan muhdesatın yok olması da
mümkün-dür. Bu yok olma, hakkın ortadan kalkmasına neden olabilecek midir?
Burada ikinci bir so-runda ortaya çıkabilecektir. Muhdesatın kimin tarafından
yok edildiği veya neden yok edil-diği. Muhdesatın arazi sahibi tarafından yok
edilmesi ve bunun hak sahibinin talebi ile mahkemece tespit edilip tazminata
hükmedilmesi halinde hazine sorumluluğu da söz konu-su olabilecektir. Sonuç
olarak taşınmaz üzerinde sahibinden başkasının bir hakkını gösteri-yor olması
- 19 -
nedeniyle muhdesat yazımlarının tapu kütüğünden terkin edilebilmesi için
muhdesat sahibinin veya mirasçılarının istemde bulunması gerekir. Muhdesatın
yıkıldığını, söküldüğünü, yok olduğunu saptayan bir yargı kararı olması halinde
ancak bu karara dayanarak taşınmaz malikinin talebine dayalı olarak muhdesatın
terkin işlemi yapılabilir.
Tapu Dairesi BaĢkanlığınca tenkite iĢtirak edilmiĢ olup; …. köyü 123 ada 12
parsel-de Cengiz ….. adına kayıtlı taşınmazın tapu kütük sayfasının beyanlar
hanesinde bulunan “Bu yer üzerindeki zeytin ağaçları zilyet bulunan Halil …..
„a aittir.” muhdesatın terkini işle-minin malikin talebiyle Lisanslı Harita ve
Kadastro Mühendislik Bürosunca düzenlenen tes-cil bildirimine istinaden
yapıldığı anlaşılmış olup, Benzer konuda, Yargıtay 14'üncü Hukuk Dairesinin
25.10.2007 tarih, 2007/10269-12639 Esas-Karar sayılı kararı ise; Türk Medeni
Kanununun 1026. maddesi uyarınca terkin işlemini yapacak merci ilgili tapu
sicil müdürlü-ğüdür. Bunun için tapuya başvurulup hakkın yok olduğu ve sona
erdiği
belirterek
terkin
ta-lebinde
bulunulması,
kadastro
müdürlüğü
elemanlarının zemine giderek hakkın sona erip ermediğinin saptanması, bundan
sonrada değişiklik beyannamesi düzenlenerek tapuya gönderilmesi gerekir.
Terkin işleminden sonra adresi kayıtlarda belirli ise muhdesat sahibi-ne Türk
Medeni Kanununun 1019' uncu maddesi gereğince duyuruda bulunulur. Dava
ise ancak bu tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde hak sahibi tarafından terkin
işlemine karşı açılır." şeklinde karar verildiği görülmüş olup bu karar
doğrultusunda işleme yön verilmesi... " şeklindedir. Buna göre, söz konusu
işlemde bu aşamada muhdesat sahibine Türk Medeni Kanununun 1019‟ uncu
maddesi hükmü gereğince duyuruda bulunulmakla yetinilmesi ge-rekmektedir.
32-ONAMA ĠPOTEKLERĠNDE ĠPOTEK BEDEL ARTIRIMI
… köyü 3723 parsel sayılı ve bahçeli kerpiç ev vasıflı taşınmaz S.S … İlçesi ve
Köyleri Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi lehine l. derecede
30.000 TL bedelle ipo-tekli olarak Şaban … adına kayıtlı iken, ipoteğin meblağı
120.000 TL artırılarak 150.000 TL' ye yükseltilmiştir. Ancak mevcut 30.000 TL
bedelli ipotek, "İpotek Sözleşmesi" ve "İpotek Tesis ve Tescil İstem Belgesi" ile
tesis edilirken, 120.000 TL'lik artırım Kooperatifin … tarih ve … sayılı ipotek
artırım yazısına istinaden Takbiste düzenlenen Tescil İstem Belgesine ma-likin
artırım talep ve imzası alınmak suretiyle yapılmıştır. İpotek artırımının ek
"İpotek Söz-leşmesi" ve "İpotek Tesis ve Tescil İstem Belgesi" alınmaksızın
Kooperatifin yazısına istina-den yapılması hatalıdır. Öncelikle belirtilen ipotek
için ek "İpotek Sözleşmesi" ve "İpotek Tesis ve Tescil İstem Belgesi" talep
edilmesi ve TKGM 2009/6 sayılı genelgede "....bu tür krediler nedeniyle tesis
edilen ipotek akitlerinde, sonradan yapılacak tadillerde de ( ipotek derecesinde,
faiz oranlarında ve vadesinde yapılacak değişiklikler ile ipoteğe dahil taşın-
mazlardan birinin çıkarılarak başka taşınmaz malların ipoteğe dahil edilmesinde
veya temi-nat ilavesinde) resmi senet düzenlemesine gerek olmayıp,
sözleşmenin ibrazı halinde, ipo-tek tesisinde olduğu gibi işlem yapılmalıdır",
hükmü yer aldığından, bundan böyle Esnaf Ke-falet Kooperatifi ipotek
artırımlarında ek "İpotek Sözleşmesi" ve "İpotek Tesis ve Tescil İs-tem Belgesi"
- 20 -
alınmaksızın Kooperatifin yazısına istinaden ipotek artırımı yapılmaması gere-
kir. (TKGM 1468 nolu Genelge) Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide iştirak
edilmiştir.
ÖLÜNCEYE
KADAR
BAKMA
AKDĠNDE,
BAKIM
33-
ALACAKLISININ
ÖLÜMÜ
SONRASINDA
BAKIM
BORÇLUSUNUN TESCĠL TALEBĠNĠN KARġILANMASI
... köyü 101 ada 24 parsel ve diğer beş parça taşınmazda Hatice … adına kayıtlı
olan hisse, … Noterliğinin 16.04.2002 tarih 2345 sayılı Düzenleme Şeklindeki
"Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi" hükümleri esas alınarak oğlu Celal … adına
tescil edilmiştir.
Hatice …’ nin 30.01.2012 tarihinde vefat ettiği anlaşılmış olup, Müdürlüğün
19.04.2012 ta-rih 2534 yevmiye sayılı işlemi ile 17.06.1991 tarihinde vefat ettiği
görülen Cevahir …’ den intikal edecek olan hissenin 11.10.2011 tarihinde … Sulh
Hukuk Mahkemesince verilmiş E. 2011/153-K. 2011/321 sayılı kararına
dayanılarak "iştirakin hükmen bozulması" suretiyle tescilin yapılmasından sonra
bu kişiye ait payın Celal … adına tescilin gerçekleştirildiği belir-lenmiştir. Bu
duruma göre, Hatice …’ nin ölümünden sonra adına miras yolu ile gelen pay
üzerinde kendisinin de ölümüne dayalı olarak mirasçılarına mirasının intikal
edilmesi (terekenin açılması-mirasın açılmasından) sonrası bir temlik işlemi
gerçekleştirilmiş olup, bu şekilde mirasçılık hükümleri içerisinde başka nitelikte
bir işlem yapılmış olmaktadır. İş-lemde, "Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi"
dayanak alınarak Hatice …’ ye Cevahir …’ den intikal eden hisseler açısından
önce miras sebebiyle hükmen iştiraki çözerek intikalen tescil yapılması sonrası
ÖKBA esası ile Celal … adına tescil yapılmış olmakla beraber , mirasen tes-
cilin gerçekleşmiş olması yüzünden Hatice … adına tescil yapıldığı sırada
kendisinin de öl-müş olması göz önüne alındığında bu kişinin de mirasçıları hak
sahibi olmakla artık Celal …‟ in tek başına işlem yaptırma olasılığı kalmamış
bulunmaktadır. Medeni Kanunun 575. mad-de hükmü uyarınca mirasın açılması
ve 599. madde içeriğinde mirasın kazanılması koşulları belirtildiğinden, ayrıca
705. madde mirasın tescilsiz iktisap nedeni oluşturduğu gösterildi-ğinden,
Hatice …' nin ölümü sonrası tüm mirasın mirasçılarına geçmiş olduğu kabul
edil-mekle Celal ...‟ in tek yanlı talebi üzerine adına tescil yapılması mümkün
olamayacak ve di-ğer mirasçıların talebine (muvafakatine) ihtiyaç duyulacaktır.
Hatice …‟ nin ölümü nedeniyle ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile temlik
işlemi bir şekilde Medeni Kanunun 545. mad-desinde açıklanan "miras
sözleşmesi" niteliğine dönüşebileceği (503. maddedeki şartlar dikkate alınarak)
dahi göz önüne alındığında (bu hükümlerin kıyasen uygulanabileceği), Ce-lal
…‟ in bakım yükümlüsü olarak Hatice …‟ ye ait (Mirasen intikal eden ve adına
tescil edile-cek olan) mülkiyet payı üzerinde devren tescil ile bu işlemi
yapabilme yetkisi var iken bu-nun yapılmaması sonrasında (Hatice …‟ nin
verdiği yetki esas alınarak gerek sicile bakım va-adi ile temlik açısından bir vaad
sözleşmesi gibi düşünülerek şerh verilebileceği gibi, Ceva-hir …‟den intikal
eden paylar sicile iştirak halinde yazımlanarak Celal …‟ in talebi üzerine temlik
sözleşmesi esas alınarak Hatice …‟ ye ait paylar Celal … adına temliken tescil
- 21 -
edilebi-lirdi) oluşan bu yeni durumda devir işlemine diğer mirasçıların
muvafakatinin sağlanması gerekli hale gelmiştir. Bu duruma göre; 15.05.2012
tarih 3060 yevmiye sayılı işlem ile Celal … adına " ÖKBA" niteliğinde
gerçekleştirilen tescil açısından, mirasen intikalin daha önce yapıldığı ve tüm
mirasçılar adına mülkiyet oluşturduğu dikkate alındığında, artık son işlem için
diğer mirasçıların haklarının Celal … adına tesciline muvafakat etmeleri için bu
kişilere tebligat yapılması ve muvafakatlerinin alınması, aksi halde sicilin eski
hale getirilmesi (3060 yevmiyeli işlem öncesine dönülmesi) için Celal …‟ in
talebinin alınması, yerinde olacaktır.
Tapu Dairesi BaĢkanlığınca tenkite iĢtirak edilmiĢ olup; Müteveffa Hatice …
ve Celal … arasında … Noterliğince düzenlenen 16.04.2002 tarih ve 2345 sayılı
düzenleme şeklinde ölünceye kadar bakma sözleşmesinde, bakım alacaklısı
Hatice …‟ nin “Bilumum murislerim-den diğer vereseler meyanında bana da
intikal eden ve etmesi lazım gelen … tapu kayıtları-nı kendi üzerine çevirebilir”
diyerek bakım borçlusu olarak oğlu Celal …‟i tayin ettiği, Celal …‟in
19.04.2012 tarih ve 2534 yevmiye numaralı hükmen intikal işlemi ile Cevahir
…‟e ait hisseyi müşterek mülkiyet şeklinde mirasçılar adına tescil ettirdiği,
Cevahir …‟in mirasçıla-rından Hatice …‟ nin önceki edinimi „kadastro‟ olan
hissesi ile birlikte toplam 209/576 olan hissesinin aynı yevmiye ile tapu
kütüğüne tescil edilmesine müteakip bakım borçlusu Celal …‟in, 15.05.2012 ve
3060 yevmiye numaralı işlemle, ölünceye kadar bakma akdine istina-den Hatice
…‟ ye ait hisseyi kendi hissesiyle tevhid ederek işlemleri sonlandırmıştır.
Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün Başkanlığımıza hitaplı
13.12.1993 tarih ve 50633 sayılı yazısında ölünceye kadar bakma
sözleşmelerinde bakım alacaklısının, bakım borçlusuna; tescil yetkisi vermesinin
mümkün olduğu, tescil yetkisi verilmişse taşın-mazın bakım borçlusu adına
tescilini sözleşmenin iki tarafının da isteyebileceği, bakım ala-caklısının ölmüş
olması ve sözleşmede de tescil yetkisi verilmemesi durumunda ise taşın-mazın
ya mirasçıları tarafından bakım borçlusu adına tescil ettirilmesi ya da
mirasçıların tescilden kaçınmaları halinde bakım borçlusunun mahkemeye
müracaat etmesi suretiyle adına tescil edilmesi hususunda dava açması
gerektiğinin ifade edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Ayrıca, Yargıtay 14. Hukuk Dairesi’nin 16.06.2003 tarihli 2003/3408E.
2003/4999K. sayılı kararında “Ölünceye kadar bakım sözleşmesi, tek başına
mülkiyeti nakil belgesi niteli-ğinde olmayıp tarafına sadece kişisel hak sağlar.Bu
nedenle bakım borçlusunun tek taraflı başvurusu tapuda intikal niteliğinde
değildir, ancak açacağı tescil davasının dayanağı ve delilini oluşturur” denilerek,
bakım alacaklısının ölümünden sonra onun mirasçıları, bakım borçlusuna
mülkiyeti geçirim borcu ile yükümlü oldukları belirtilmiştir.
Dolayısıyla; 15.05.2012 ve 3060 yevmiye numaralı ölünceye kadar bakma akdi
işlemiyle il-gili olarak, tenkit doğrultusunda hareket edilmesi gerekmektedir.
34-RESMĠ SENETTE KULLANILAN FOTOĞRAFLAR
- 22 -
Resmi senetlere yapıştırılacak olan fotoğrafların son altı ay içinde çekilmiş
olması ge-rekirken; … tarih ve … yevmiye numaralı satış işleminde, satıcı
Sevim …' in, düzenleme tari-hi 16.03.2009 ve alıcı Arif …' in düzenleme tarihi
03.11.2003 olan Nüfus Cüzdanlarındaki fotoğraflarının aynısının, satış işlemiyle
ilgili resmi senette de kullanıldığı görülmüştür
Tapu Dairesi BaĢkanlığınca tenkite iĢtirak edilmiĢ olup, Tapu Sicil
Müdürlüklerince Düzenlenen Resmi Senetlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 16‟ncı maddesi “Resmi senede tarafların son altı ay içerisinde
çekilmiş 6x4 büyüklüğünde renkli ve vesi-kalık fotoğrafları yapıştırılır.”
hükmündedir. İşlemlerde, anılan yönetmelik ve Genel Mü-dürlüğümüzün
03/06/1975 tarih 1431 sayılı „Sahtecilik Olaylarına Karşı Alınması Gerekli
Tedbirler‟ hakkındaki genelge hükümlerine riayet edilerek yön verilmesi
gerekmektedir.
35-SAĞLIK RAPORU (75 yaĢ olan birisi için)
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide iştirak edilmemiş olup, İşlemin yapıldığı
tarihte yürür-lükte olan Tapu Sicili Tüzüğünün Tasarruf Yetkisinin Belirlenmesi
başlıklı 14‟ üncü maddesi; "İstemde bulunanların medeni haklan kullanma
ehliyetinin olup olmadığı araştırılır. Medeni haklan kullanma ehliyeti
konusunda kuşkuya düşülürse, müdür hükümet tabipliğinden konu ile ilgili rapor
isteyebilir. " hükmünde olup, konuya ilişkin Genel Müdürlüğümüzün
28.03.2013 tarih ve 23294678-010.07/48-2577 sayılı duyurusunda "Tapu
müdürlüğü görev-lileri tarafından istemde bulunan şahsın ayırt etme gücüne
(temyiz kudretine) sahip olup olmadığı, medeni haklarını kullanma yeteneğinin
olup olmadığı kişiye sorulan sorularla an-laşılmaya çalışılmalı, kişinin tavır ve
davranışları gözlemlenerek konuya ilişkin kanaat oluş-turulmalıdır. Kişinin
yaşına bağlı olmaksızın tavır, davranış ve söylemleriyle medeni haklarını
kullanma ehliyeti konusunda personelimizde kuşku oluşmuş ise, hükümet
tabipliğinden ko-nu ile ilgili sağlık raporu istenilmeli, ayırt etme gücünün
yerinde olduğu belli olan vatandaş-larımızdan ise salt yaşı nedeniyle sağlık
raporu istenilmemelidir." şeklinde düzenleme yapıl-ması nedeniyle talepte
bulunan hak sahibinin medeni hakları kullanma ehliyeti konusunda kuşkuya
düşülmesi durumunda, ilgililerden sağlık raporu talep edilerek işlemlere yön
veril-mesi gerektiğinden, Müdürlükçe yapılan işlem yerinde görülmüştür.
- 23 -
36-SATIġ VAADĠ ġERHĠNĠN RESEN TERKĠNĠ
… ili, … mahallesi 55 ada 5, 4 ve 11 parseller Ahmet … ve … Belediyesi adlarına
kayıtlı iken; 2013/822 yevmiye numaralı işlem ile üç parsel tevhit edilerek
oluşan 55 ada 16 parse-lin tapu kütüğüne tescili sağlanmıştır. Oluşan parsel
üzerinde aktarılan 06.08.2012 tarih 1599 yevmiye numaralı satış vaadi şerhi
incelendiğinde; satış vaadi lehtarı Ahmet …’ e 07/08/2012 tarih 1605 yevmiye
numarası ile satışın gerçekleştirildiği görülmüştür. Satış va-adi sözleşmesini
sona erdiren başlıca hal vaadin gerçekleşmiş olmasıdır. Tenkit konusu iş-lemde
oluşan tapu kütüğü sayfasına aktarılan şerhin etkisinin satışın gerçekleşmesi ile
sona erdiği, hukuki kıymetini kaybettiği, satış işlemine ilişkin yevmiye numarası
ile terkinin ger-çekleştirilmesinin unutulduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle söz
konusu satış vaadi şerhi satış işlemine ilişkin yevmiye numarası ile terkin
edilmelidir.
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide iştirak edilmemiş olup, Tapu Sicili
Tüzüğünün 78/1. maddesi (Yeni TST 69/1 md.) "Tapu sicilinde terkin, hak
sahibinin veya yetkili makamın istemine ya da mahkeme kararma dayalı olarak
yapılır." Hükmünde olup, sicilde kayıtlı satış vaadi şerhini tapu müdürlüğünün
resen terkin yetkisi bulunmadığından, şerhin terkini için satış vaadi lehtarın
istemde bulunması ve terkin harcının tahsili sağlandıktan sonra terkin işleminin
yapılması gerekmektedir.
37-TARIM KREDĠ KOOPERATĠFLERĠNDE YETKĠ BELGESĠ
Tarım Kredi Kooperatifleri lehine gerçekleştirilen ipotek tesisi işlemlerinde,
ipotek te-sis ve tescil istem belgelerinde imzaları bulunan kişilerin kooperatif
adına yetkili olduklarına dair Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği ya da
Bölge Birliğinden yetki belgesi alınması gerekirken, Müdürlükçe 123 numaralı …
Tarım Kredi Kooperatifi lehine tesis edilen ipotek işlemlerinde söz konusu yetki
belgesinin
alınmadığı
anlaşılmıştır.
Eksiklik
giderilmeli,
benzer
hatalı
uygulamalara neden olunmaması yönünde azami titizlik gösterilmelidir.
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkite iştirak edilmemiş olup, 1581 sayılı Tarım
Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu'nun 5. Maddesi; "Kooperatifler, Bölge
Birlikleri ve Merkez Birliğinde işler; kanun ana sözleşme ve diğer mevzuat ile
kooperatif üst kuruluşlarının belirleyeceği esaslara, genel kurul ve yönetim
kurulu kararlarına uygun olarak müdürlük, bölge müdürlüğü ve Genel Müdürlük
tarafından yürütülür. Merkez Birliğinde Genel Müdür ve genel müdür
yardımcıları, bölge birliklerinde bölge müdürleri ve kooperatiflerde müdürler
Merkez Birliği Yönetim Kurulu tarafından atanır. Kooperatifler, bölge birlikleri
ve Merkez Birliğinde imzaya yetkili diğer personel, Genel Müdürün teklifi ve
Merkez Birliği Yönetim Kurulunun onayı ile belirlenir." hükmündedir.
1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri Kanunun 21. maddesine göre, Tarım
Kredi Kooperatifleri, Ticaret Siciline tescil ve ilana tabi değildir. Tarım Kredi
Kooperatiflerinin her birinin ayrı ayrı tüzel kişiliği olduğundan her biri ayrı ayrı
- 24 -
gayrimenkul tasarrufuna yetkilidir. Verecekleri kredi karşılığı yapılacak ipotek
işlemleri için merkez birliklerinin iznine gerek bulunmamaktadır. Ayrıca, ana
sözleşmelerinin 52. ve 55. maddelerinde bu konuda yetkili oldukları da ifade
edilmektedir. Yine, Tarım Kredi Kooperatiflerinin ipotek ve tescil işlemlerinin
ne şekilde yapılacağı 20/06/1975 tarih, 4-1-11-30/3821-3827 sayılı duyuruda
açıklanmış olup, Tarım Kredi Kooperatiflerince bildirilen yetkililerin kimler
olduğu ve yetkililere ait imza sirkülerinin resmi yazı ile gelmiş olması
hususlarına dikkat edilmesi, ipotek tesis ve terkin işlemlerine yönelik ilgili
duyuru doğrultusunda işlemlere yön verilmesi gerekmektedir.
38)-TAŞINMAZDA HEM HİSSE SAHİBİ HEM MUHDESAT SAHİBİ OLAN
KİŞİ-NİN,
HİSSESİNİ
DEVRETMESİ
DURUMUNDA,
MUHDESAT
HAKKININ DA DEVRE-DİLDİĞİNE İLİŞKİN İRADE BEYANI ALINMASI
GEREKTİĞİ
… tarih 123 yevmiye numaralı işlem, taşınmaz kütük sayfasının beyanlar
hanesinde "üzerinde bulunan kargir ev ve ahır Sadık oğlu Hayri …’ ye aittir"
şeklinde belirtme vardır. Bu husus Resmi Senette de "muhdesat-Konut" olarak
yer almış olup resmi senet içeriğinde hisse satışının muhdesatı da kapsayıp
kapsamadığı bilgisine yer verilmemiştir. Bunun neti-cesinde, beyanlar
hanesinde belirtilen muhdesatın hissesini satan Hayri …’ ye aidiyetinin devam
mı ettiği yoksa Hayri …’ nin hissesini satın alan Kazım …’ a mı intikal ettiği
hususu belirsiz kalmıştır. Tarafların muvafakatinin alınması suretiyle konu
açıklığa kavuşturulmalıdır.
Tapu Dairesi Başkanlığınca yapılan açıklama; … Tapu Müdürlüğü’nün denetimi
sonu-cu Müfettişlikçe düzenlenen ilgi (a) cevaplı raporun 2/c maddesinde; …
köyü 124 ada 10 parsel numaralı taşınmaz maliklerinden Hayri …‟ nin
20.04.2012 tarih ve 123 yevmiye nu-marası ile hissesini Kazım …‟ a devrettiği,
Hayri …‟ nin aynı zamanda taşınmaz üzerinde muhdesatı bulunduğu ve bunun
beyanlar hanesinde yer aldığı, bahsi geçen satış işlemine yönelik düzenlenen
resmi senette muhdesatın hissesini satan Hayri …’ ye aidiyetinin devam mı ettiği
yoksa Hayri …’ nin hissesini satın alan Kazım …’ a mı intikal ettiğinin belirsiz
kaldığı belirtilerek tarafların muvafakatinin alınması suretiyle konunun açıklığa
kavuşturulması ge-rektiği belirtilmiştir.
Bilindiği üzere; Kadastro Kanunu’nun 19/2 maddesi “Taşınmaz mal üzerinde
malikin-den başka bir kimseye veya paydaşlarından birine ait muhdesat mevcut
ise bunun sahibi, cinsi, ihdas tarihi ve iktisap sebebi belirtilerek tutanağın ve
kütüğün beyanlar hanesinde gösterilir. Tarafların muvafakati halinde kadastro
teknisyenleri
veya
kadastro
komisyonu
ikili
kullanmayı
anlaşmaları
çerçevesinde tek mülkiyete dönüştürebilir.” şeklindedir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 684. maddesine göre de bir şeye malik olan
kim-se, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur. Bütünleyici parça, yerel
âdetlere göre asıl şeyin temel unsuru olan ve o şey yok edilmedikçe, zarara
- 25 -
uğratılmadıkça veya yapısı değiş-tirilmedikçe ondan ayrılmasına olanak
bulunmayan parçadır. Arz üzerinde yapılı ve dikili şeylerin kanun gereği
bütünleyici parça olması dolayısıyla arzın kaderine tabi olması genel kuraldır.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu 1994/1 E. 1995/3 K. numaralı
kararında; “Medeni Kanunu’nun kabulünden önceki hukukumuz ve Arazi
Kanunu bir taşınmazda ikili mülkiyete olanak verdiğinden muhdesat üzerinde
bulunduğu arzdan bağımsız olarak mülki-yete konu teşkil edebilirdi…Medeni
Yasamızın öngördüğü sistemde ise ana kural, muhdesatın bağımsız biçimde
mülkiyete konu olamayacağıdır.Muhdesat bağımsız ve de-vamlı bir hak
değildir.Yani bir taşınmazda muhdesat ayrı, arz ayrı mülkiyet konusu edile-
mez,ikili mülkiyete imkan yoktur.Muhdesat zeminin bir parçasıdır ve ondan ayrı
düşünüle-mez.El değiştirmelerde muhdesat tapu sicilinde gösterilmez.” şeklinde
hüküm kurmuştur.
Bahsi geçen kanun hükümleri ve yargı kararlarından; taşınmaz mülkiyetinde
arzın altı ve üstüyle bütünlük oluşturduğu, Türk Medeni Kanunu‟nun ilke olarak
tek mülkiyeti benim-sediği ayrıca Tapu Sicil Tüzüğü‟nün „Amaç‟ başlıklı
1.maddesi olan “Bu Tüzüğün amacı, Türk Medeni Kanunun öngördüğü tapu
sicillerinin düzenli bir biçimde tutulmasını sağlamaktır” hükmü göz önünde
bulundurulduğunda, tapu kayıtlarının düzenli tutulması ve ortaya çıka-bilecek
anlaşmazlıkların önüne geçilmesi gerektiği anlaşıldığından, tenkit maddesinde
belir-tildiği üzere bir taĢınmazda hem hisse sahibi hem de muhdesat sahibi
olarak bulunan ma-likin, hissesini 3. kiĢiye devretmesi durumunda
muhdesatın da devir edildiğinin kabulü Ģeklinde iĢlem taraflarından irade
beyanı alınması gerekmektedir.
Buna göre; … tarih ve 123 yevmiye numaralı satış işlemi taraflarından, taşınmaz
üze-rindeki muhdesatın yeni alıcı Kazım …‟a devredildiği şeklinde
muvafakatlerinin alınarak, be-yanlar hanesinde eski malik adına kayıtlı bulunan
muhdesatın terkini sağlanıp yeni alıcı Ka-zım … adına muhdesatın tescil
edilmesi gerekmektedir.
39) TÜRKĠYE DĠYANET VAKFININ HARÇ MUAFĠYETĠ
… Köyü 191 ada 20 parsel … Başkanlığı adına kayıtlı iken; Türkiye Diyanet
Vakfına anı-lan işlemle bağışı gerçekleştirilmiştir. Bağışı kabul eden Türkiye
Diyanet Vakfı 13 Ocak 1978 tarih ve 16168 sayı TC. Resmi Gazete'de
yayınlanan Maliye Bakanlığının 27.12.1977 tarih ve GEL-KVK/22101-
534/75099 yazısı üzerine 13.07.1967 tarih ve 903 sayılı kanunun 4.maddesine
göre Bakanlar Kurulunca 20.12.1977 tarihinde vergi muafiyeti tanındığı için
harç alınmaması gerekirken 136,62 TL harç, 105,00 TL döner sermaye ücreti
tahsil edildiği görülmüştür. Bahse konu düzenlemeye göre harç tahsil
edilmemesi gerekirdi. Bilgi verilerek tahsil edilen harcın iadesinin sağlanması
uygun olacaktır. Tapu Dairesi BaĢkanlığınca tenkide iĢtirak edilmiĢtir
- 26 -
40-TÜRKİYE PETROLLERİ A.O KAMULAŞTIRMA İŞLEMLERİNDE
MÜLKİYET VE İNTİFA HAKKININ TESCİLİ
.. Köyü 690 ada l parsel numaralı arsa vasıflı 17.063, 64 m2 yüzölçümlü
taşınmaz ABC A.Ş. adına kayıtlı iken, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı' nın
kamulaştırması nedeniyle, … Asliye Hukuk Mahkemesinin … Esas ve … Karar
sayılı kararı uyarınca taşınmazın 13352, 64 m2 yüzölçümlü arsa vasıflı 690 ada
14 parsel ve 3711 m2 yüzölçümlü arsa vasıflı 690 ada 15 parsel olarak ifrazı
yapılmıştır. Kamulaştırılacak kısım 3711 m2 yüzölçümlü 690 ada 15 numaralı
parseldir. Bu parselin kamulaştırması … yevmiye numaralı işlem ile
tamamlanmış ve Mahkeme kararı doğrultusunda, mülkiyet olarak Maliye
Hazinesi adına tescil edilmiş, ancak yine Mahkeme kararı doğrultusunda
kullanım hakkının Türkiye Petrolleri Anonim Or-taklığına verildiği hususu
taşınmazın irtifak hakları bölümünde belirtilmiştir.
a) İfraz işleminden kamulaştırma bedeli üzerinden binde 11,38 oranında
2533,87 TL harç alındığı görülmüş olup, bu işlem hatalıdır. Kamulaştırma
davasını açan Türkiye Petrol-leri Anonim Ortaklığı olmakla birlikte, mahkeme
kararı doğrultusunda 690 ada 15 numaralı parsel Maliye Hazinesi adına tescil
edildiğinden ve Hazine harçtan muaf olduğundan, işlem-den harç alınması
hatalıdır. Öte yandan, söz konusu ifraz harcının alınması gerekseydi dahi,
222.660 TL' lık kamulaştırma bedeli üzerinden hesaplanması hatalıdır. İfraz
harcının kamu-laştırılan 3711 m2' lik kısmın emlak vergi değeri üzerinden
hesaplanması gerekirdi. Maliye Hazinesi harçtan muaf olduğundan, işlemden
alınan ifraz harcının ilgilisine iadesi gerekir.
b) Yukarıda da belirttiğimiz gibi, Mahkeme kararı doğrultusunda, 690 ada 15
numa-ralı parsel Maliye Hazinesi adına tescil edilmiş, ancak yine mahkeme
kararı doğrultusunda kullanım hakkının Türkiye Petrolleri Anonim ortaklığına
verildiği hususu taşınmazın irtifak hakları bölümünde belirtilmiştir. Ancak,
TAKBİS’ de, taşınmazın tapu kaydında, kullanım hakkına ilişkin bir kayıt yoktur.
Bir başka ifadeyle kullanım hakkı kütüğe adiyen yazılmıştır. Kullanım hakkı intifa
hakkı demek olduğundan, taşınmaz üzerinde mahkeme kararına isti-naden
intifa hakkı tesis edilmesi daha uygun olacaktır. Türkiye Petrolleri Anonim
Ortaklığı temsilcisinin talebine istinaden taşınmaz üzerinde Türkiye Petrolleri
lehine süresiz intifa hakkı tesis edilmesi ve işlemde, parselin emlak vergi
değerinin 2/3 'ü üzerinden binde 20 oranında harç ve ayrıca döner sermaye
ücreti tahsil edilmesi suretiyle mahkeme kararının kullanım hakkı yönüyle infazı
uygun olacaktır. Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkide iştirak edilmiştir.
- 27 -
41)VAKIF
ġERHĠNĠN
HĠSSELĠ
TAġINMAZDA
KISMĠ
TERKĠNĠ
… mahallesi 2361 ada 7 parsel sayılı taşınmazın 112/419 payı Recep …, 169/419
payı Necmettin … adına kayıtlı iken taşınmazın kaydında mevcut vakıf şerhinden
dolayı vakıf ter-kini işlemi yapılmıştır. Kaydın nevi hanesindeki vakıf şerhi diğer
hisseler üzerinde geçerli ol-duğu için terkin edilmeden açık bırakılmış, kırmızı
kalemle vakıf şerhinin olduğu bölümdeki bir boşluğa küçük harflerle Recep … ve
Necmettin … hissesinden terkin edildi, tarih, yevmi-ye şeklinde kayıt düşüldüğü
görülmüştür. Daha önce de diğer hisseler üzerinden benzeri şekilde kısmi
terkinler yapıldığı için kayıtta belli belirsiz , kırmızı kalemle yapılmış birden fazla
terkinler olduğu, bu nedenle kimin hissesinden terkin edildiğinin takibinin
yapılamadı-ğı
görülmüştür.
Üstelik
TAKBİS
ortamında
bu
terkinlerin
izlenemediği anlaşılmıştır. Oysa böyle hisseli taşınmazlarda belli hisseler
üzerinden vakıf şerhi terkini yapılırken kimin hisse-sinden terkin edildiği kırmızı
kalemle şerhler hanesinde belirtilmiş olsa, kayıtta bu gibi karı-şıklıklara sebep
olunmayacağı gibi, TAKBİS sisteminde de kimin hissesinden vakıf şerhinin terkin
edildiği daha rahat görülebilecektir. Benzeri işlemlerde tenkit gereğince hareket
edilmelidir.
Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkite kısmen iştirak edilmiş olup, üzerinde vakıf
şerhi bulunan hisseli taşınmazlarda, bundan böyle yapılacak vakıf şerhinin kısmi
terkini işlemin-de, taşınmazın nevi hanesinde herhangi bir terkin işleminin
yapılmayarak, taşınmazın kayıt-lı bulunduğu tapu kütüğünün beyanlar
hanesinde, kimin hissesinin terkin edildiğinin, tarih ve yevmiye numarasıyla
belirtilmesi, hisseli taşınmaz üzerinde bulunan tüm hissedarlara ait vakıf
şerhleri terkin edildikten sonra nevi hanesinde bulunan vakıf şerhi ile beyanlar
hane-sinde bulunan vakıf şerhinin kısmi terkinine ilişkin belirtmelerin, terkin
edilerek işlemlere yön verilmesi gerekmektedir.
42)
VEKALETNAMELERDE
RESMĠ
SOĞUK
DAMGA
ARANILMASI
… Noterliğince düzenlenmiş vekaletnamelerin tamamında olmak üzere bazı
vekalet-namelerde Resmi Soğuk damganın bulunmadığı görülmektedir. …
Noterliği yetkilisince Res-mi soğuk damgalarının bulunmadığı, bu nedenle
mühür kullanıldığı yapılan telefon görüş-mesinde ifade edilmiştir. Noterler
Birliği Hukuk İşleri Müdürlüğünce çıkarılmış Hukuk-2762 sayılı 24.02.2000 tarihli
yazılarında (12 sayılı, 1 1 sayılı, 72 sayılı genelgelere ilgi tutularak) "Noterlik
işlemlerinde çabukluk sağlamak ve sağlıklı bir mühür elde etmek amacıyla
noter-liklerde Resmi soğuk damganın kullanılabilmesi, İşlem kağıtlarında
bulunan fotoğrafların üzerine ve yevmiye bulunan yerlere soğuk damganın
- 28 -
basılmasını, buna karşılık noterin imzasının üzerine normal mühür basılmış
olacağı. İlgi genelgelerimiz ile duyurulmuştur. Tüm noterlerin soğuk damga
bulundurmaları hususu Yönetim Kurulu'nun 16.02.2000 günlü top-lantısında
görüşülmüştür: Buna göre; Resmi soğuk damga bulunmayan noterliklerin
mutla-ka bir soğuk damga temin etmeleri gerekli görülmüştür. İfadesi yer
almaktadır. TKGM 21.04.2010 tarihli 2010/7 sayılı Genelgenin l/f maddesinde
"Vekâletnamelerde kullanılan mühürlerin 12.09.1984 tarih ve 18513 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan Resmi Mühür Yö-netmeliğine uygun olması
gerekir. Plastik mühürlü vekâletnameler kesinlikle kabul edilmez. Talimatı
çerçevesinde; Resmi soğuk damgası bulunmayan vekaletnamelerin kabul
edilme-mesi. Olası vatandaş sızlanmalarının önlenmesini teminen ve
müdürlükçe; söz konusu mev-zuattan bahisle soğuk damgasız vekaletnamelere
dayalı işlem yapılmayacağı konusunda … Noterliğine yazı yazılması uygun
olacaktır. Tapu Dairesi Başkanlığınca tenkite iştirak edil-miştir.
VERASET
VE
ĠNTĠKAL
VERGĠ
ĠLĠġĠĞĠ
ĠÇĠN
43)
BĠLDĠRĠMĠN YAPILMASI (HÜKMEN TESCĠLLERDE)
… Mahallesi 806 parsel ile … Mahallesi 128 ada 5 ve 6 parsellerde hükmen
tescil işle-mi yapılmıştır. Tescil işlemine konu … Asliye Hukuk Mahkemesinin
24.03.2011 tarih ve … sayılı kararında hükmen iptal nedeninin saklı pay ihlaline
yönelik olduğu ve buna göre 492 sayılı Harçlar Kanununun 4 sayılı tarifesinin
19 nolu pozisyonu uyarınca harç tahsil ettirildiği anlaşılmıştır. İşlemin saklı
payın ihlali ve mirasçılar lehine tescil yapılmış olması itibariyle 7338 Sayılı
Veraset ve İntikal Vergisi Kanunun 19.maddesi uyarınca Maliye Kuruluşuna ih-
barda bulunularak harç ilişkisinin kestirilmesini temin bakımından Tapu
Kütüğü Beyanlar hanesinde belirtme yapılması icap ederdi.
Tapu Dairesi BaĢkanlığınca tenkide iĢtirak edilmiĢ olup, 7338 sayılı Veraset
ve İntikal Vergisi Kanunun 19/2. maddesi; "Tescil tarihinden itibaren en geç
15 gün içinde sonucu ilgili vergi dairesine bildirilmek üzere, intikal eden
gayrimenkullerin tescil işlemi, veraset ve intikal vergisinin tahakkuku
beklenmeksizin yapılır... " hükmündedir. İntikal işlemi, ve-raset intikal vergi
ilişiğine ilişkin yazı istenilmeden yapılarak söz konusu kanun gereğince ilgili
Maliye Kuruluşuna gerekli bildirimde bulunulması gerekmektedir. Beyanlar
hanesine yapılacak belirtmeler T.S.T 60-64. maddelerinde belirtilmiştir. T.S.T
60. maddeye göre; "Kütüğün beyanlar sütununa, mevzuatın yazılmasını
öngördüğü hususlar tarih ve yevmiye numarası belirtilerek yazılır." Söz konusu
Kanunda bu durumun tapu kütüğünün beyanlar sütununa yazılması
öngörülmemiştir.
44) VESAYET ALTINDAKĠ KĠġĠLERĠN MALLARININ SATIġ
ĠġLEMĠ
- 29 -
… Köyü 855 parsel sayılı taşınmazın 1/4 hissesi Müzeyyen … adına kayıtlı
iken, söz ko-nusu hissenin Mehmet …‟ e vesayeten Ayşe … tarafından
28/01/2013 tarih 210 yevmiye ile pazarlık suretiyle satıldığı anlaşılmıştır. İşlem
dosyası incelendiğinde, … 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/234 Esas
2012/243 sayılı Kararında "bahse konu taşınmazın satılması için Kayyım Elif …’
in yetkilendirildiği" tespit edilmiştir. … Köyü 855 parselin pazarlık suretiy-le
kayyım yerine vasi tarafından satılması nedeniyle, söz konusu taşınmazın
beyanlar hane-sine TST 52/2. hükmü uyarınca "Müzeyyen …’ in hissesinin
kayyım yerine, yetkisiz vasi tara-fından satıldığı" hususunun şerh verilmesine
müteakiben TST 74/4 hükmü gereğince Kay-yım Elif …‟ in muvafakati alınarak
işleme sıhhat kazandırılmalı, muvafakat verilmemesi ha-linde ise Genel
Müdürlüğe ve … 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne bilgi verilmelidir.
Tapu Dairesi BaĢkanlığınca tenkide iĢtirak edilmemiĢ olup, … köyü 855
parsel numa-ralı 351 m2 miktarındaki “Bahçeli kargir ev” vasıflı taşınmazın 1/4
hissesinin Durmuş kızı Müzeyyen … ve 3/4 hissesinin de Hasan kızı Ayşe …
adına kayıtlı olduğu, … Sulh Hukuk Mahkemesi‟ nin 20.10.2010 tarih ve
2010/1014 E.- 2010/1231 K. sayılı kararı ile, Durmuş kızı 01.07.1928 doğumlu
Müzeyyen …‟ in kısıtlanmasına ve kendisine vasi olarak da Hasan kızı
02.04.1956 doğumlu Ayşe …‟ nin atanmasına (vasi tayinine) karar verildiği, …
Sulh Hu-kuk Mahkemesi‟nin 14.05.2012 tarih ve 2012/189 E – 2012/609 K.
sayılı kararı ile satış iş-lemlerinde kısıtlı Müzeyyen …‟ i temsil etmek üzere
Şevket kızı 1972 doğumlu Elif …‟ in kay-yım olarak atanmasına karar verildiği,
… Sulh Hukuk Mahkemesi‟nin 03.12.2012 tarih ve 2011/1444 E.-2012/1417 K.
sayılı kararı ile, … Köyü 855 parsel nolu taşınmazda kısıtlı Müzeyyen …‟ e ait
hissenin değerinin düşük olması nedeniyle “pazarlıkla satış” konusunda
dosyanın denetim makamının izin ve onayını almak üzere denetim makamına
gönderilme-sine karar verildiği, … 1. Asliye Hukuk Mahkemesi‟nin 21.12.2012
tarih ve 2012/234 E -2012/243 K. sayılı kararı ile … Sulh Hukuk
Mahkemesi‟nin 03.12.2012 tarih ve 2011/1444 E.-2012/1417 K. sayılı kararının
onaylanmasına, kısıtlı Müzeyyen … ve Ayşe …‟ ye ait dava ko-nusu taşınmazda
kısıtlının hissesine düşen miktarının 18.238 TL‟den aşağı olmamak üzere
“pazarlık yoluyla” satışına izin verilmesine karar verildiği görülmüştür.
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Genel Olarak” başlıklı 396. maddesi;
“Vesayet organları, vesayet daireleri ile vasi ve kayyımlardır.” hükmünde, TMK’
nun “Kamu vesayeti” başlıklı 397. maddesi; “Kamu vesayeti, vesayet makamı ve
denetim maka-mından oluşan vesayet daireleri tarafından yürütülür. Vesayet
makamı,
sulh
hukuk
mahke-mesi;
denetim
makamı,
asliye
hukuk
mahkemesidir.” hükmünde, TMK’ nun “Vasi ve kay-yım” başlıklı 403/1 maddesi;
“Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve mal-varlığı ile ilgili
bütün menfaatlerini korumak ve hukukî işlemlerde onu temsil etmekle yü-
kümlüdür.” hükmünde,
- 30 -
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Taşınmazların Satılması” başlıklı 444.
madde-si;
“Taşınmazların satışı, vesayet makamının talimatı uyarınca ve ancak vesayet
altında-ki kişinin menfaati gerekli kıldığı hâllerde mümkündür.
Satış, vesayet makamının bu iş için görevlendireceği bir kişi tarafından vasi de
hazır olduğu hâlde açık artırmayla yapılır ve ihale vesayet makamının
onamasıyla tamam olur; onamaya ilişkin kararın ihale gününden başlayarak on
gün içinde verilmesi gerekir.
Ancak denetim makamı, istisnaî olarak özel durumları, taşınmazın niteliğini
veya de-ğerinin azlığını göz önüne alarak pazarlıkla satışa da karar verebilir.”
hükmünde,
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Genel olarak” başlıklı 448. maddesi;
“Vesayet dairelerinin yetkilerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla vasi,
vesayet altındaki kişiyi bütün hukukî işlemlerinde temsil eder.” hükmünde, TMK’
nun “İzin,Vesayet Makamından” başlıklı 462/1 maddesi; “Aşağıdaki hâllerde
vesayet makamının izni gerekli-dir: 1. Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi
ve bunlar üzerinde başka bir aynî hak kurul-ması,...” hükmünde,
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Denetim Makamından” başlıklı 463.
madde-si;
“Aşağıdaki hâllerde vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da
izni gereklidir:
Vesayet altındaki kişinin evlât edinmesi veya evlât edinilmesi,
2. Vesayet altındaki kişinin vatandaşlığa girmesi veya çıkması,
3. Bir işletmenin devralınması veya tasfiyesi, kişisel sorumluluğu gerektiren bir
ortak-lığa girilmesi veya önemli bir sermaye ile bir şirkete ortak olunması,
4. Ömür boyu aylık veya gelir bağlama veya ölünceye kadar bakma sözleşmeleri
ya-pılması,
5. Mirasın kabulü, reddi veya miras sözleşmesi yapılması,
6. Küçüğün ergin kılınması,
7. Vesayet altındaki kişi ile vasi arasında sözleşme yapılması.” hükmünde,
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “İznin Bulunmaması” başlıklı 465.
maddesi;
“Kanunen gerektiği hâlde vasinin yetkili vesayet dairelerinin iznini almadan
yapmış olduğu işlemler, vesayet altındaki kişinin vasinin izni olmaksızın yaptığı
işlem hükmündedir.”
Türk Medeni Kanununun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin
Uygulanmasına İlişkin Tüzüğünün “Malların Satışı” başlıklı 25. maddesi;
“Vesayet altındaki kişiye ait malların satışında açık artırma esastır. Ancak,
satışa çı-karılacak malların özel durumları, nitelikleri veya değerlerinin azlığı göz
- 31 -
önüne alınarak ta-şınırlarda vesayet makamı, taşınmazlarda ise vesayet
makamı satışa karar verdikten sonra denetim makamı pazarlıkla satışa karar
verebilir. Vesayet altındaki kişinin kendisi veya aile-si için özel bir değer taşıyan
şeyler zorunluluk olmadıkça satılamaz.”
Türk Medeni Kanununun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin
Uygulanmasına İlişkin Tüzüğünün “Pazarlıkla satışta usul” başlıklı 27.
maddesi,
“Pazarlıkla satış, vesayet makamının gözetimi altında ve bu işle görevlendirdiği
me-mur tarafından vasi de hazır olduğu halde yapılır.
Hakim, pazarlıkla satışta, vesayet altında bulunanın menfaatlerine uygun olmak
üze-re, satış şartları ile satış ilanının yapılıp yapılmayacağını, yapılacaksa
nerede ve ne şekilde yapılacağını belirler. Satış ilanında, ihalenin hakim onayı ile
tamamlanacağı hususu da be-lirtilir.
Pazarlıkla yapılacak ihaleye en az üç istekli davet edilir. İsteklilerle yapılan
pazarlık sonucu ihale en yüksek bedeli verene yapılır.
Taşınır ve taşınmazların pazarlık sonucu en yüksek bedeli verene devir ve teslim
edile-bilmesi için vesayet makamının ihaleyi on gün içinde onaylaması gerekir.
Alıcının, satış bedelini, ihalenin onaylanması koşuluyla ihale tarihinden itibaren
on gün içinde ödemesi gerekir.
Satış bedeli, vesayet makamı tarafından belirlenen milli bir bankaya yatırılır.
Satış bedeli tamamen ödendikten sonra taşınır mallar alıcısına teslim edilir.
Taşın-mazların alıcı adına tescili için hakim tarafından tapuya, ihale tutanağının
onaylı bir örneği de eklenmek suretiyle tezkere yazılır. Bu tezkere, tapu siciline
yapılacak tescilin hukuki sebe-bini oluşturur.” hükmündedir.
Vesayet altına alınan kısıtlıya ait taşınmazın vasisi tarafından satılabilmesi
ancak ve-sayet makamı olan sulh hukuk mahkemesince verilecek izne bağlı
olduğu, bu iznin olayda verildiği, kısıtlıya ait taşınmazın satışında esas olanın
açık artırma yolu satış olduğu, ancak istisnaî olarak özel durumlarda, taşınmazın
niteliği veya değerinin azlığı göz önüne alınarak taşınmazın pazarlık yolu ile
satışının mümkün olduğu, pazarlık yolu ile satışa izin verme yet
kisinin denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesinde olduğu, olayda ise
denetim makamı olan … 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından dava konusu
taşınmazda kısıtlıya ait his-sesinin pazarlık yoluyla satışına izin verilmesine
karar verildiği, taşınmazın satışına ayrıca denetim makamı olan asliye hukuk
mahkemesi tarafından onay verilmesi gibi yasal bir zo-runluluğun bulunmadığı,
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 444‟ üncü maddesi ile Türk Medeni
Kanununun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin
Tüzüğün “Pazarlıkla Satışta Usul” başlıklı 27‟ nci maddesinin hükümleri
gereğince, vasinin sulh hukuk mahkemesinden satışı talep edebileceği, olayda
pazarlık yolu ile satış için denetim makamı tarafından izin verilmiş olduğundan
satışın Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından pazarlık yolu ile yapılması gerektiği,
talep üzerine taşınmazın satışı için sulh hukuk mahkemesince ilgili memuruna
- 32 -
ta-limat verileceği, satışın vesayet makamının gözetimi altında hakim tarafından
bu işle görev-lendirilecek bir memur tarafından vasinin (… Sulh Hukuk
Mahkemesi‟nin 14.05.2012 tarih ve 2012/189 E – 2012/609 K. sayılı kararı ile
satış işlemlerinde kısıtlı Müzeyyen …‟ i temsil etmek üzere Şevket kızı 1972
doğumlu Elif …‟ in kayyım olarak atanması kararı gereğince kayyımın) de hazır
olduğu şekilde yapılması gerektiği, ihalenin vesayet makamının (sulh hukuk
mahkemesinin) onayı ile tamamlanacağı, onamaya ilişkin mahkeme kararının
ihale gü-nünden başlayarak on gün içinde verilmesi gerektiği, taşınmazın alıcısı
adına tescili için ha-kim tarafından tapuya, pazarlıkla satışa ilişkin tutanağın
onaylı bir örneği de eklenmek su-retiyle tezkere yazılacağı, bu tezkerenin tapu
siciline
yapılacak
tescilin
hukuki
sebebini
oluş-turacağı
şeklindedir.
Ancak, Müdürlükçe … Sulh Hukuk Mahkemesi‟nin, 20.10.2010 tarih ve
2010/1014 E.- 2010/1231 K. sayılı vasi tayini kararı, 14.05.2012 tarih ve
2012/189 E – 2012/609 K. sayılı kayyım tayini kararı, 03.12.2012 tarih ve
2011/1444 E.- 2012/1417 K. sayılı pazarlıkla satış konuşunda denetim
makamının izin ve onayını almak üzere dosyanın denetim makamına
gönderilmesi kararı ve … 1. Asliye Hukuk Mahkemesi‟nin 21.12.2012 tarih ve
2012/234 E - 2012/243 K. sayılı taşınmazın pazarlık yoluyla satışına ilişkin izin
kararı gereğince … İli, … İl-çesi, … Köyü 855 parsel nolu taşınmazdaki, kısıtlı
Durmuş kızı 01.07.1928 doğumlu Müzey-yen … adına kayıtlı 1/4 hissenin
Hasan … isimli şahsa, Türk Medeni Kanununun Velayet, Ve-sayet ve Miras
Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün “Pazarlıkla Satışta Usul” başlık-
lı 27. maddesinde belirtilen usule uyulmadan kısıtlının vasisi Ayşe …‟ nin talebi
üzerine, … tarih ve … yevmiye ile resmi senet düzenlenerek 18.300 TL. bedelle
satışının yapılması ne-deniyle, Tapu Sicili Tüzüğü‟nün 52/2 maddesi gereğince
“Müzeyyen … hissesinin yetkisiz vasi tarafından satıldığı” hususu taşınmazın
beyanlar hanesine belirtilerek, yukarıda bahsi geçen kanun, tüzük ve mahkeme
kararları doğrultusunda satışın Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından pazarlık yolu
ile yapılması gerektiğinden ve hakim tarafından, pazarlıkla satışa ilişkin
tutanağın onaylı bir örneği de eklenmek suretiyle tapuya tezkere yazılacağı ve
bu tezkerenin tapuya tescil için esas teşkil edeceğinden, konuyla ilgili olarak …
Sulh Hukuk Mah-kemesi‟yle yazışma yapılarak alınacak cevaba göre işleme
sıhhat kazandırılması, mahkeme-nin muvafakatinin sağlanamaması veya
pazarlıkla satış usulüne ilişkin işlemlerin tamamla-namaması durumunda ise
taşınmazın beyanlar hanesine belirtme yapılarak 659 sayılı KHK hükümlerine
göre işlem yapılması gerekmektedir.
45-
VESAYET
KARARININ
BEYANLAR
HANESĠNE
ĠġLENMESĠ
Yapılan incelemede; tapu sicilinin … mahallesi 81 ada 5 parselinde Mehmet …
adına kayıtlı taşınmazın, adı geçenin ölümünden sonra, 7 varisi arasında intikal
işleminin yapıldığı; varislerden Fatma … hakkında, … Sulh Hukuk
- 33 -
Mahkemesinin 2011/306 Esas, 2012/79 Karar Sayısı ile Emine …' nin kayyım
olarak atandığı, Mahkeme kararının müdürlüğe verildiği; bahsi geçen
taşınmazda, diğer 6 varis, … tarih ve 643 sayılı işlemle haklarını Fatma …‟ a
devrettiği, Kayyım olarak da Emine …‟ nin bunu kabul ettiği; ancak kayyım
kararının şerh verilmediği, saptanmıştır. Mahkeme tarafından sadece belirtilen
bağış işlemine münhasıran verilen karar, Fatma …‟ nın medeni haklarını
kullanabilir durumda olmadığının belirtisidir. Ayrıca, bu karara istinaden de
işlem yapılmıştır. Olası yeni taleplerde hataya düşülmemesi için; kayyım
kararının beyanlar hanesine yazılması uygun olacaktır.
Tapu Dairesi BaĢkanlığınca tenkite kısmen iĢtirak edilmiĢ olup; … Sulh
Hukuk Mah-kemesi‟nin 2011/306 Esas ve 2012/79 Karar numaralı kararında,
Fatma …‟ nın vasisi olduğu belirtilen Salih …‟ in … mahallesi 81 ada 5
numaralı parseldeki hissesini kısıtlı Fatma …‟ ya bağışlayacağı belirtilerek,
bağışlayan ve bağışlanan sıfatının aynı kişide birleşemeyeceği do-layısıyla bu
bağış işlemine münhasıran Fatma …‟ yı temsil etmek üzere Emine … kayyım
ola-rak atanmıştır. … Hukuk Mahkemesinin kayyım atanmasına ilişkin
kararında; “06/04/2005 tarih 2005/66-125 Esas ve Karar sayılı ilamı Fatma …’
nın vesayet altına alınarak kendisine dosyamız davacısının vasi olarak
atanmasına karar verildiği…” şeklinde belirtme bulun-makla birlikte Tapu
Sicili Tüzüğü‟nün 63. maddesi olan “Müdürlüğün, bir kişinin vesayet al-tına
alındığına veya vesayetin kaldırıldığına dair mahkeme kararlarından yazılı
olarak bil-gisi olursa, durum taşınmaz malların kütüğünün beyanlar sütununa,
tarih ve yevmiye nu-marası da gösterilerek yazılır.” hükmü de bir arada
değerlendirildiğinde kısıtlı Fatma …‟ nın vesayet altında bulunduğuna dair
belirtmenin tapu kütüğünün beyanlar hanesine yazılması gerekmektedir.
46-)YOLA TERK GİBİ PAFTASINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI
GEREKLİ
İŞLEMLERDE
TESCİL
BİLDİRİMİ
DÜZENLENMESİ
ZORUNLULUĞU
… Köyü 12201 parsel sayılı l800 m2 miktarlı "yol" … Mal Müdürlüğünün …
tarih … sa-yılı yazısına istinaden Hazineye ait bu parselin Karayolları Genel
Müdürlüğünün … tarih … sayılı yazısı ile parsel üzerindeki işgalci şerhinin
kaldırılarak yola terkini talep edildiğinden, anılan yevmiye ile beyanlar üzerinde
gerekli belirtmede bulunulup kadastrodan parselin paftası üzerinde gerekli
değişiklik sağlanmadan sayfası kapatıldığı görülmektedir. Yola terk işlemi
teknik bir tadil işlemi olduğundan taşınmazın geometrik yönüyle paftasını,
mülkiyet yönüyle de tapu kütüğünü ilgilendirildiğinden bu talebin sadece
mülkiyet yönünün tapu kütüğünde gösterilirken paftasında parsel olarak
bırakılmış olması hatalıdır. Bu tür taleple-rin önce kadastro müdürlüğünden
tescil bildirimi yapılarak paftası üzerinde gerekli düzelt-meden gelmesi
- 34 -
sağlandıktan sonra tapu müdürlüğüne gönderilip sayfasının kapatılması ge-
rekirdi. Hatanın tashihi ile bu tür yanlışlıklardan kaçınılması gerekir.
Tapu Dairesi BaĢkanlığınca tenkide iĢtirak edilmiĢ olup, İdaremizin 2010/22
sayılı genelgesinin 25. maddesi gereği, yapılacak olan yola terk işlemlerinde
tescil bildirimi dü-zenlenmesi zorunlu olduğundan, Kadastro Müdürlüğünce,
yola terk işlemlerine ilişkin tescil bildirimi düzenlendikten sonra Tapu
Müdürlüğü tarafından kütük üzerinden terkin edilmesi gerekirdi. Söz konusu
yola terk işlemi ile ilgili olarak Kadastro Müdürlüğüne tescil bildirimi
düzenlettirilmesi ve aynı genelgenin 37. maddesi; “İşlem, tapu sicil müdürlüğü
tarafından mevzuatına göre kontrol edilerek tescil edilir. Tescil bildirimleri
düzenlenmiş ise tescil ta-rihi ve yevmiye numarası tescil bildirimin buna ait
bölümüne yazılır. Tescil işleminden sonra, işlem dosyası tescili takip eden en
geç on gün içinde bir üst yazıyla Kadastro Mü-dürlüğüne iade edilir” hükmü
gereği 3 nüsha olarak düzenlenen tescil bildirimine işlemin tarih ve yevmiye
numarası yazılarak tescil bildiriminin 2 nüshasının Kadastro Müdürlüğüne
gönderilerek eksikliğin giderilmesi gerekmektedir.
47) YOLSUZ TESCİLE İLİŞKİN MAHKEME KARARININ (tapu iptali
kararı)TESCİLİNDE ALINMASI GEREKLİ HARÇ
… köyü 26 parsel numaralı arsa vasıflı taşınmaz Seyfi … adına kayıtlı iken, …
Asliye Hukuk Mahkemesinin … esas ve … karar sayılı kararı ve davacı Burak
… ' ın talebine istina-den taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili
işlemi yapılmıştır. Ancak işlemden hatalı olarak 721,75 TL fazla harç alınmıştır.
Esasen Mahkeme kararı bir yolsuz tescilin iptaline ilişkindir.
Taşınmaz Burak … adına kayıtlı iken, 2010 yılında sahte vekaletnameye istina-
den gerçekleştirilen satış işlemi sonucu taşınmaz Seyfi … adına tescil edilmiştir.
Vekâletna-me sahte kimliğe istinaden noter tarafından düzenlenmiş gerçek bir
vekâletname olduğun-dan, yolsuz tescilin idaremizden kaynaklanan bir hata
olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda işlemin "Mülkiyet ve hisse oranlarının
düzeltilmesi"
işlem
tanımından
yapılması
ve
hatanın
idaremizden
kaynaklanmaması nedeniyle işlemden tashih harcı alınması gerekirdi. Ancak
işlem, "Mahkeme kararı ile satış" işlem tanımından yapılmış, vatandaştan
20.000 TL emlak vergi değeri üzerinden binde 40 oranında 800 TL satış harcı
alınmıştır. Fazla alınan harç meblağı 800 - 78,25 = 721,75 TL'dır. Öncelikle söz
konusu 721,75 TL fazla harcın, ilgilisine tebligat çıkarılmak suretiyle talep
edilmesi halinde iade edilmesi ve bundan böyle TAKBİS işlemlerin yanlış işlem
tanımından yapılmaması ve harç hatalarına neden olunmaması gere-kir. Tapu
Dairesi BaĢkanlığınca tenkide iĢtirak edilmiĢtir.
48) YÜZÖLÇÜM DÜZELTMESĠ VE BEDELSĠZ KAMUYA
TERK :
- 35 -
…. ilçesi, … mahallesi, 2869 ve 2868 parsel numaralı taşınmazlar Yılmaz … adına
ka-yıtlı iken; adı geçen malikin vekili Murat …, …. Kadastro Müdürlüğünün
30/07/2013 tarih 3935 sayılı yazısı eki değişiklik bildirimi gereği taşınmazın İmar
Kanunu 15. ve 16. maddele-rine göre tevhit edilmesini ve ardından oluşan
taşınmazının zeytinlik olan cinsinin arsa ola-rak değiştirilmesini talep etmiştir.
Tescil bildiriminde taşınmazın 2010/22 sayılı genelgeye göre yüz ölçümü
düzeltmesine tabi olduğu belirtildiğinden Müdürlük resen taşınmaz maliki
Yılmaz …’ ın rızasını almadan taşın-mazın yüzölçümünü, … yevmiye numaralı
işlem ile düzeltmiştir. Yapılan incelemede taşın-mazın yüzölçümüne ilişkin
tecviz sınırının 12,46 m2 olduğu, ancak fiilen 27,10 m21ik bir fark bulunduğu,
Müdürlükçe resen düzeltilen alan farkının tecviz sınırının üzerinde olduğu gö-
rülmüştür.
TKGM 2010/22 sayılı genelge 15. Maddesi "Sınırlandırma haritası
düzenlendikten sonra hesaplanan taşınmaz malın yüzölçümü ile tapuda yazılı
miktar arasındaki fark yanılma sınırı içinde kalıyorsa, tapuda yazılı miktar esas
alınarak tescil bildirimi düzenlenir ve tescili için tapu sicil müdürlüğüne
gönderilir. Hesaplanan yüzölçümü tapu miktarından kü-çük olduğu takdirde
taşınmaz mal malikinin yazılı muvafakatinin alınması gerekir. Yüzölçü-mü tapu
miktarından büyük olan taşınmazlara ait sınırlandırma haritaları yargı karan ol-
madıkça tescil edilmezler. " Hükmünü öngörmekte olup tenkit konusu işlemde
yapılan alan düzeltmesi tecviz sınırının üzerindedir, Müdürlük tarafından resen
düzeltilemeyecek olup ilgilisinin yüzölçümü düzeltmesine tescil istem belgesi
düzenlenerek muvafakati alınmalıdır.
Tescil bildiriminde tevhit sonrası oluşan taşınmazın 33,16 m2 1ik kısmının yol
olarak, 811,40 m2 lik kısmının park olarak kamuya terki öngörülmüş, Müdürlük
işlemi 2013/3170 yevmiye numarası ile ikmal etmiştir. İşlem evrakları
incelendiğinde; yapılan yola ve yeşil alana terk işlemlerinde tescil istem belgesi
düzenlenmeden yüzölçümü sütunundan düşümün Müdür-lük tarafından resen
yapıldığı görülmüştür. Yapılan yola terk ve parka terk işlemine ilişkin olarak
tescil istem belgesi düzenlenmeli ve ilgilisinin muvafakati alınmalıdır. Tapu
Dairesi Başkanlığınca Tenkide iştirak edilmiştir.
Cevaplı Teftiş
- 36 -