T.C.
BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIĞI TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Tasarruf
İşlemleri Dairesi Başkanlığı
Sayı
: R09.1.TKG0100001-152A9 -5138
22/12/2003
Konu: İpotek
TAPU VE KADASTRO II. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ
İSTANBUL
İLGİ:
a) 1 8/Ağustos/2003 tarih, B.09.1.TKG1020001/5-5749
sayılı yazı.
b) 17/Temmuz/2003 tarihli yazı.
Yapı
ve Kredi Bankası A.Ş. den alınan ilgi (b) yazı konusu ile ilgili ilgi (a) yazı
ve eklerinin ince lenmesinden;
İstanbul İli, Büyükçekmece
İlçesi Esenyurt Köyü 8448 parselde kat mülkiyetine
ayrılan A-Blok (I) nolu
bağımsız bölüm Horoz Taşıt Servis Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi, A- Blok (2)
nolu bağımsız bölüm Horoz
Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, A Blok (3, 4, 5, 6, 7 ve 8) B-Blok
(İve 2) C-Blok ( t ve 2) nolu bağımsız bölümler de Horoz Nakliyat Ticaret ve Sanayi Anonim
Şirketi adına kayıtlı olup, söz konusu bağımsız bölümler üzerinde Pamukbank Türk Anonim Şirketi lehine
4.000.000.000TL bedelle !. derecede, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. lehine 950.000.000.000TL
bedelle 2.derece, 75O.OOO.OOO.OOOTL bedelle 3. derece, 1.500.000.000.000TL bedelle
4. derece, 2.000.000.000.000TL bedelle 5. derece, 3.000.000.000.000TL bedelle
6. derece, 2.500.000.000.000TL bedelle 7. derecede, Denizbank Anonim Şirketi lehine 22.000.000USD bedelle
8. derecede ve 2.000.000USD bedelle 9 derecede ipotekler mevcut olduğu ve 2 ila 9
uncu derecelerdeki tüm ipoteklerin
serbest dereceden yararlanma haklarının bulunduğu,
Bu
defa; Yapı ve Kredi Bankası A.Ş tarafından ipotek borçlusu Horoz Taşıt Servis
Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi, Horoz Tekstil Sanayi ve Ticaret
Anonim Şirketi ve Horoz Nakliyat Ticaret
ve Sanayi Anonim Şirketi1 nin
31/Aralık/2002 tarihi itibarıyla tüm aktif ve pasiflerinin devri suretiyle
birleştiği ve Horoz Lojistik Kargo Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. unvanını aldığı
belirtilerek, bankaları lehine tesislı
2 ila 7 derecedeki ipoteklerin terkini ile 2 ila 7 nci derecedeki ipoteklerin toplam bedelim geçmemek üzere 2. derecede 6.000 000 EURO üzerinden ipotek
tesisi talebinde bulunulduğu,
8
inci ve 9 uncu derece İpoteklerin lehdarı Denizbank A.Ş. tarafından talep edilen işlemin yapılmasına
muvafakat ettiklerini ve bu işleme münhasır olmak kaydıyla serbest dereceden yararlanmak
haklarından feragat ettiklerini bildirdikleri,
Ancak, tapu sicil müdürlüğünce işlemin ne
şekilde yapılacağı hususunda tereddüt edildiği. Anlaşılmıştır.
Bilindiği
üzere; Taşınmaz Rehnine ilişkin hükümler Medeni
Kanunun 850 ila 938 inci maddeleri
içerisinde düzenlenmiş ve 850 ila 880 inci maddelerinde genel hükümlere yer
verilmiştir.
Medeni
Kanunun "Rehin derecesinin hükümleri" başlığı ile düzenlenen 870 inci
maddesi "Rehnin sağladığı güvence,
tescilde belirtilen rehin derecesi ile sınırlıdır.
Taşınmaz
rehni, sırada kendisinden önce gelecek olanın
miktarının tescilde belirtilmesi kaydıyla ikinci veya daha sonraki derecede de
kurulabilir."
"Rehin
dereceleri arasındaki ilişki" başlıklı 871 inci maddesi " Aynı
taşınmaz üzerinde farklı sıralarda kurulmuş bulunan rehin
haklarından birinin terkin edilmiş olması, sonraki sırada yer alan rehinli
alacaklıya boşalan dereceye geçme hakkı vermez.
Terkin
edilen rehin hakkı yerine yeni bir rehin hakkı kurulabilir.
Sonraki sırada
yer alan rehinli
alacaklılara boşalan dereceye
geçme
hakkı sözleşmelerin geçerliliği, resmi şekilde yapılmalarına;
aynî etki sağlamaları, tapu kütüğüne şerh verilmelerine
bağlıdır."
Hükümlerini
içermektedir.
Medeni
Kanunun 871 inci maddesinde birinci dereceden sonra kurulan derecelerde bulunan
rehin alacaklılarına verilen serbest dereceden yararlanma hakkı tapu siciline
şerh verilmekle ayni hak kuvvetinde olacağı hükme bağlanmış ve
bu hak ile rehin alacaklısına kendisinden önceki üst derecenin boşalması
halinde rehin hakkının kendiliğinden o üst dereceye geçmesi
hakkı tanınmıştır.
Serbest
dereceden yararlanma hakkı bulunan rehin alacağının üst derecedeki ipoteğin
terkin edilmesi halinde herhangi bir talebe gerek kalmaksızın
boşalan ve ilerleyecek rehin miktarları dikkate alınarak tapu
sicil müdürlüğünce resen derece ilerlemesi sağlanır.
Diğer
taraftan ipoteğin terkini ile ipoteğin varlığına neden
olan temel borç ilişkisi sona ereceğinden ve serbest dereceden
yararlanma hakkı bulunan ipotekler kendiliğinden üst dereceye ilerleyecektir.
Olayımızda; 8 ve 9 uncu
derece ipoteklerin lehdarı Denizbank
A.Ş. serbest dereceden yararlanma
haklarından bu işleme münhasır feragat ettikleri bildirilmekte ise de; 2 ila 7 nci derece ipoteklerin
terkini ile bu ipoteklerin miktarını geçmemek üzere 2
nci derece ipoteğin (2 ila 7 nci
derece ipotek bedeli toplamını geçmemek üzere
2 nci derecede ) tesisi rehin hukukunun rehnin derecesi ve her dereceye ayrılan rehin miktarı
prensibi karşısında mümkün görülmemiştir.
Ancak;
A-Yapi ve Kredi Bankası AŞ. lehine 6.000.000 EURO bedel
üzerinden 2 inci derecede tesis edilecek ipotek işlemine ilişkin akte; rehin dereceleri ve derecelere ayrılan bedel değişikliğe
uğrayacağından ipotek borçlusu ve ipotek alacaklısının yanı sıra 8 ve 9 uncu
derece ipotek lehdarı Denızbank
AŞ temsilcilerinin de dahil edilmesi,
B-
Düzenlenecek resmi senette Denızbank A.Ş.' nın bu işleme yönelik olmak üzere serbest dereceden
istifade hakkından feragat ettikleri yönündeki beyanlarının yanı sıra 8 inci ve
9 uncu derecede tesisli ipoteklerinin derecelerinin 3 ve 4 olarak
değiştirilmesi hususunun da aktedılmesı,
Suretiyle
talebin karşılanması mümkün olup, bu şekliyle talep edilmesi halinde 492 sayılı
Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı tarifenin 7/a ve 7/c pozisyonları uyarınca
harç ve damga vergisi tahsili suretiyle başkaca bir sakıncası yoksa
karşılanması mümkündür.
Bilgilerinizi
ve gereğinin teminini rica ederim.
M. Zeki ADLI Genel Müdür V.