T.C.
BAŞBAKANLIK
TAPU
VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Tasarruf İşlemleri Dairesi Başkanlığı
Sayı
: B021TKG01O0O01-18O13/ 718 - 404
Konu: İmar uygulaması
TAPU VE KADASTRO II. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE
İSTANBUL
İLGİ
: a) 23/Mart/2000 tarih, B021TKG1020002-1/1298 sayılı yazınız.
b)
Üsküdar
Belediye
Başkanlığının
2/Haziran/l
999 tarih, (09)(02)99/l 7 sayılı yazısı.
c)
6/Temmuz/1999
tarih,
B021TKG1020002-1/3073
sayılı
yazınız.
d) 27/Ekim/1999 tarih, B021TKG1020002-1/4835 sayılı yazınız.
İlgi (b) yazı konusunun mahallen incelettirilmesi sonucu alınan ilgi (a,c ve d) yazılar ile eklerinin incelenmesinde;
İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, Bulgurlu Mahallesi, 93 ada 5 parsel sayılı taşınmaz mal üzerinde 2/Nisan/1989 tarihli Çamlıca Bölgesi Islah İmar Planına uygun olarak Üsküdar Belediye Encümeninin 18/Ağustos/1989 tarih, 2142 sayılı kararı uyarınca 2981/3290 sayılı Kanun kapsamında yapılan imar uygulamasının 12/Hazİran/1990
iarih, 3784 yevmiye numarası ile teşci! edildiği,
Daha önce yapılan imar uygulamaları sonucu oluşturularak sicilden terkin edilen,
259.26 m2 lik yeşil alanın Üsküdar Belediye Meclisinin 31/Mayıs/1990 tarih 70 sayılı kararı ile yapılan plan tadilatı kapsamında 31/Ocak/I991 tarih, 252 sayılı Encümen kararı uyarınca ihdas ed^erej^2384_ada,1.5 parse! numarası altında "arsa" vasfı ile eski maliki İbrahim Gcbetaş adına, 12/Nisan/199l tarih, 2013 yevmiye numaralı işlemle,
Kısmen yola, kısmen yeşil alana İsabet eden 609.43 m2 lik alanın da, I7/Mayıs/1990 tarihli tadilat planı kapsamında Üsküdar Belediye Encümeninin 2/Ekim/1997 tarih, 1752 sayılı kararı uyarınca ihdas edilerek .2243 ada 9 parsel numarası altında "cami yeri" olarak Üsküdar Belediyesi adına, 25/Aralık/1997 tarih, 6742 yevmiye numaralı işlemle.
Tescil edildiği.
Bu kene, bahsi geçen ihdas işlemleri emsal gösterilmek suretiyle aynı imar uygulaması sonucu kayıt maliklerinin haklan bedele dönüştürülerek (kanuni ipotek tesis edilmeden ve belediyece bedeli Ödenmek suretiyle) yol olarak sicilden terkin edilen toplam 203.52 m1 miktarlı alanın 1 l/Ağustos/1997 tarihlî Bulgurlu-Kısıklı uygulama imar planında konut alanında kaldığı gerekçesiyle Üsküdar Belediye Encümenince verilen I2/Şubat/1999 tarih, 371 sayılı karar uyarınca 3194 sayılı İmar Kanununun 15,16 ve 17 ncı maddelerine göre ihdası ile 103.50 m2 ve 100.42 m2 lik parseller halinde eski maliklerine devredilmek üzere, Üsküdar Belediyesi adına tescili talebinde bulunulduğu,
Gözlenmiştir.
Bilindiği üzere; İmar
Planı Yapılması ve Değişikliklerine ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 21/2 nci maddesi; "İmar planındaki bir sosyal ve teknik
altyapı alanının kaldırılabilmesi bu tesisin hizmet götürdüğü bölge içinde
eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir." hükmünü
içermektedir.>
Ayrıca, benzer
konuda Bayındırlık ve Iskan Bakanlığı Teknik Araştırma ve Uygulama Genel
Müdürlüğünden alınan, 13/Haziran/1997
tarih, B.09.0.TAU.0.15.00.00.060.193374-827/853S sayılı yazıda; "
İmar planı değişikliği ile kullanım kararı değişikliği getirilen alana eşdeğer
bir alanın aynı bölge içinde mümkün olduğunca ilk kullanım kararının
getirildiği alana yakın bir alanda ayrılması ve bu plan değişikliğinin imar
planına işlenmesi ve belediye meclis karar, tarih ve sayısının plan üzerinde
belirtilmesi gerekmektedir."
7/Şubat/2000 tarih,
B.09.0.TAU.0.15.00.00.06(M93374-105/2518 sayılı
yazıda;
"...kaldırılan alanlara karşılık açılacak yeni alanın miktar
olarak ve hizmet ettiği bölge büyüklüğü olarak aynı vasıfta olması şarttır.
Ayrıca, kaldırılan alanın yerine getirilen kullanım karan nüfusta bir artış meydana getiriyorsa buna
göre planın tekrar gözden geçirilmesi ve gerekiyorsa sosyal ve teknik altyapı
alanlarının artırılması gerekmektedir. Ancak, bir nüfus artışı söz konusu
değilse aynı yüzölçüme Sahip bir alanın aynlması yeterli olacaktır."
i/Kasım/2000 tarih,
B.Ü9.0.TAU.O.İ5.00.ÖO.Ü60193374-1825/25444 sayılı
yazıda;
"'...eğitim, sağlık, dini> kültürel ve idari yapılar İle
park, çocuk bahçeleri, dinlenme, gezinti, metropol ölçekteki fuar, botanik ve
hayvanat bahçeleri ile bölgesel parklar piknik ve eğlence alanları, spor ve
oyun alanları gibi sosyal ve kültürel alt yapı alanları ile, elektrik,
havagazı, içme ve kullanma suyu kanalizasyon ve her türlü ulaştırma, haberleşme
ve arıtım gibi servislerin temini için yapılan tesisler ile açık veya kapalı
otoparklar gibi teknik ait yapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya
yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri 3194 Sayılı İmar Kanununa
istinaden hazırlanan İmar Planı Yapılması ve Değişikliklerin Ait Esaslara Dair
Yönetmeliğin 21. maddesi uyarınca zorunluluk olmadıkça yapılamaz. Zorunlu
hallerde de böyle bir değişiklik yapılabilmesi için imar planındaki durumu
değişecek olan sosyal ve teknik alt yapı alanındaki tesisi gerçekleştirilecek
ilgili yatınmcı Bakanlık ve kuruluşların mutlaka
görüşünün alınması ve bu tesisin hizmet götürdüğü bölge içinde eşdeğer yeni bir
alanın ayrılması gerekmektedir. İmar planında yeni bir sosyal ve teknik altyapı
alam ayrılması durumunda da ilgili Bakanlık ve kuruluşun görüşünün alınması
zorunludur. Bu kapsamda dini yapı alanlarına ilişkin planlarda ve bunlara ait
değişikliklerde il müftülüklerinin görüşü alınacaktır.
633 Sayılı
Diyanet İşleri Başkanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanunda, din
konusunda toplumu aydınlatmanın ve ibadet yerlerini yönetmenin Diyanet İşleri
Başkanlığının görevi olarak açıklanmıştır. 4379 sayılı kanun ile de; cami ve
mescitlerin Diyanet İşleri Başkanlığının izni İle ibadete açılacağı ve
Başkanlıkça yönetileceği daha önceden açılmış bulunan cami ve mescitlerin
yönetiminin 3 ay içinde Diyanet İşleri Başkanlığına devredileceği hükme
bağlanmıştır. 3194 sayılı İmar Kanununa
bir ek madde eklenmesine dair 4380 Sayılı Kanunda, "İmar Planlarının tanziminde
planlanan beldenin ve bölgenin şartlan ile müstakbel ihtiyaçları göz önünde
tutularak lüzumlu cami yerleri ayrılır. İl, ilçe ve kasabalarda müftünün izni
alınmak ve imar mevzuatına uygun olmak şartıyla cami yapılabilir" hükmü
yer almaktadır.
3194 Sayılı İmar Kanununun 18. Maddesinde; imar planlarında yol,
meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, cami ve karakol gibi umumi
hizmetlere ayrılan alanların düzenleme ortaklık payı-olarak düşülebileceği
açıklanmıştır. Düzenleme ortaklık payından elde edilebilecek cami yerleri,
tescile konu alanlar olup, bu yerlerin hazine adına tescil edildikten sonra,
Diyanet İşleri Başkanlığına tahsis edilmesi gerekir.
...İmar Planı Yapılması ve Değişikliklerine Ait Esaslara Dair
Yönetmeliğin 21. maddesine uygun olarak yapılan imar planı değişikliği ile
kullanım amacı değiştirilen parsellerin yeni kullanım kararma uygun olarak
tapuya işlenmesi, tapudan terkin edilmesi gerekmeyenlerin getirilen kullanım
kararına göre Hazine veya ilgili kamu kuruluşu veya belediye adına tescil
edilmesi gerekmektedir. İdare tarafından herhangi bir kamu hizmetinin görülmesi
amacı ile plan kararı getirilerek kamulaştırılan parseller, yeni bir plan
kararı ile Özel mülkiyete konu olduğunda ilk sahibine iade edilir. Ancak bu
durum herhangi bir özel hüküm bulunmaksızın hibe ve bağış gibi yollarla elde
edilen ve kamu hizmetine ayrılan yeni bir plan karan ile Özel mülkiyete konu
olması halinde geçerli olmayıp, bu alan ilgili idare adına tescil edilir."
Diğer taraftan, 3194 sayılı İmar Kanununun İ8'3 üncü maddesi
uyarınca DOP'dan uluşturulan
genel hizmet atanlarının başka maksatlarda kullanılması mümkün bulunmamakta ise
de, plan revizyonları ya da değişiklikleri sonucunda kaldırılan veya bir miktar
kaldırılan İmar yollarının konut alanında kalması nedeniyle yapılacak
uygulamalara ilişkin olarak aynı idareden alman, 4/Ağustos/l997 tarih,
B.09.0.TAU.0.15.00.00.260193076-U25/I1597 sayılı yazıda; "...Belediyesince
bu plan uyarınca yapılan ve plan gereği söz konusu imar adası içinde kalan
parsellerin birleştirilerek tek ada haline getirilmesi işlemi yapılırken eski
plana göre imar yolu olup, bugün için kapanan yol durumunda bulunan ve daha
Önce kamu adına tapudan terkin edilen yolların yeniden ihdas ve belediye adına
tapu çıkarılmasından mevzuata aykırı bir durum bulunmamaktadır."
Şeklinde görüşler bildirilmiştir. Bu kapsamda;
İmar uygulamaları sonucu
DOP'dan ya da bu maksatla başka isimler altında
alınan ve halen 3194 sayılı İmar Kanununun 18/3 üncü maddesinde bahsi geçen
genel hizmet alanlarına ayrılan yerlerin kullanım amaçlarının değiştirilerek
başka bir genel hizmet alanına dönüştürülmesi veya özel mülkiyete konu
edilebilmesi için; öncelikle ilgili idarelerin olumlu görüşünün alınarak
Belediye Meclisince imar planı tadilatı yapılması, tadilat ve belediye meclis
kararı tarihi ile sayısının plan üzerinde gösterilmesi, kullanım amacı
değiştirilen alanlara karşılık olarak belirtilen esaslar dahilinde bölge içinde
ilk kullanım alanına yakın eşdeğer alanın ayrılması, oluşturulan genel hizmet
alanının tescile tabi yerlerden olması halinde Maliye Hazinesi ya da ilgili
idare adına tescil edilmesi,
Kamulaştırma suretiyle oluşturulan genel
hizmet alanlarının özel mülkiyete konu edilmesi durumunda ise, talep halinde bedeli karşılığı eski malikine
iade edilmesi,
Gerekmektedir.
Bu itibarla; İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, Bulgurlu Mahallesi, 93
ada 5 parsel sayılı taşınmaz mal üzerinde 2/Nisan/1989 tarihli Çamlıca Bölgesi
Islah İmar Planına uygun olarak, Üsküdar Belediye Encümenin 18/Ağustos/1989
tarih, 2142 sayılı kararı uyarınca 2981/3290 sayılı Kanun kapsamında yapılarak
12/Haziran/1990 tarih, 3784 yevmiye numarası ile tescil edilen imar uygulaması
sonucu oluşturularak sicilden terkin edilen
Ayrıca, Üsküdar Belediye Meclisinin 2I/Mayıs/1990 tarih, 70 sayılı
karan ile yapılan plan tadilatı kapsamında 31/Ocak/1991 tarih, 252 sayılı
encümen karan uyarınca
17/Mayıs/1990 tarihli tadilat planı kapsamında Üsküdar Belediye
Encümeninin 2/Ekim/1997 tarih, 1752 sayılı kararı uyarınca toplam
İşlemleri, kullanım amacı değiştirilen yeşil alanlara karşılık
olarak eşdeğer yeni bir alanın ayrılıp ayrılmadığı hususu dikkate alınmadan
işlem yapılması nedeniyle hatalı bulunmuş olup, benzer hatalara meydan
verilmemesi açısından ilgili personelin dikkatinin çekilmesi ve 2243 ada 9
parsel numarası altında Üsküdar Belediyesi adına tescil edilen "cami
yeri" nin Maliye Hazinesi adına tescili ve
kullanımının Diyanet İşleri Başkanlığına tahsisine yönelik olarak Üsküdar
Malmüdürlüğü ile Üsküdar Müftülüğüne duyuruda bulunulması gerekmektedir.
Bilgilerinizi ve bildiriş uyarınca işleme yön verilmesinin
teminini rica ederim.
Genel Müd Ad